Ấn tượng phương Nam: Hơi thở mới cho nghệ thuật pháp lam

Pháp lam hiểu một cách đơn giản là tên gọi loại sản phẩm mĩ thuật có cốt làm bằng đồng, bên ngoài được vẽ một hoặc nhiều lớp men màu rồi đem nung mà thành. Do cách thức chế tác đặc biệt nên pháp lam không chỉ đẹp về mặt hình thức mà còn có độ bền cao.

Pháp lam là nghệ thuật tráng men lên kim loại, từng gắn liền với vẻ uy nghi của những cung điện xưa tại cố đô Huế, nay đã bước vào đời sống thường nhật qua những vật dụng gần gũi. Sự chuyển mình đầy sáng tạo này mang dấu ấn của Trương Thanh Tùng, một chàng trai không ngừng nuôi dưỡng hoài bão khơi dậy và phát triển môn nghệ thuật tưởng chừng đã rơi vào quên lãng này.

Xuất thân từ lĩnh vực viễn thông - hàng không, Tùng từng có một công việc văn phòng ổn định. Nhưng chính niềm đam mê mãnh liệt với nghệ thuật đã khiến anh mạnh dạn rẽ hướng để theo đuổi giấc mơ làm sống lại vẻ đẹp tinh tế của pháp lam.

Anh Trương Thanh Tùng - Huyện Hóc Môn, TP. Hồ Chí Minh: “Ban đầu tìm hiểu về nghệ thuật pháp lam, mình gặp rất nhiều khó khăn. Thứ nhất là tại Việt Nam mình không có nguồn tài liệu để mình tham khảo, vì các nhà sử gia đa số nghiên cứu pháp lam ở góc độ lịch sử thôi, pháp lam ở Việt Nam mình chưa ai nghiên cứu sâu về kỹ thuật cả. Cái thứ hai là mình phải nhập nguyên vật liệu từ nước ngoài”.

Nghệ thuật Pháp lam đòi hỏi sự tinh tế ở mọi công đoạn, từ việc chọn chất liệu kim loại, pha chế men màu, vẽ họa tiết cho đến việc nung ở nhiệt độ và thời gian sao cho thật chính xác. “Để hoàn thành tác phẩm phải trải qua 15 tới 20 bước làm. Có rất nhiều kỹ thuật khác nhau, không có kỹ thuật nào là quan trọng nhất, vì nó luôn bổ trợ cho nhau. Ví dụ, cái phôi đồng mình tạo không đều hoặc không sạch, làm men dơ, thì nó sẽ ảnh hưởng tới sản phẩm cuối cùng”. Anh Tùng nói thêm

Nhờ những nghiên cứu ứng dụng vào nhịp sống hiện đại, pháp lam trở thành một chất liệu độc đáo, điểm tô những sản phẩm quen thuộc. Anh Tùng nói: “Mình có làm những sản phẩm decor và hướng một phần về trang sức để cho kỹ thuật này, ngày xưa là dành cho vua chúa nhưng mà bây giờ sẽ tiếp cận mọi người gần hơn nữa”.

Chị Trần Hoàng Phương Uyên - Khách hàng: “Điều làm mình bất ngờ nhất là nghệ thuật này có thể ứng dụng vào những trang sức mà mình sử dụng hàng ngày. Nó đem lại cho mình cảm giác rất là hoài cổ nhưng vẫn mang tinh thần hiện đại”.

Hồi sinh một môn nghệ thuật xưa cũ chưa bao giờ là hành trình đơn độc. Chính sự chung tay cùng cùng niềm đam mê văn hóa của nhiều bạn trẻ đã giúp pháp lam có thể quay lại.

Anh Huỳnh Chí Thành - TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương: “Hy vọng là tương lai, chúng mình sẽ tiếp cận được nhiều lứa tuổi khác cũng như là sẽ tiếp tục truyền thừa công nghệ này cho thế hệ mai sau. Những giá trị truyền thống, vốn gắn liền với quá khứ, giờ đây đã được tái sinh qua những hình hài gần gũi và hiện đại hơn”. Nhờ sự sáng tạo và kiên trì của những con người yêu lịch sử, yêu nghệ thuật như Trương Thanh Tùng, pháp lam không chỉ có thể giữ lại vẻ đẹp tinh xảo mà còn mở ra những cơ hội mới để hòa nhập vào cuộc sống hàng ngày. Những sản phẩm là minh chứng cho sức sống bền bỉ của văn hóa truyền thống trong thế giới đương đại.