Cây có múi: Giữ cửa xuất khẩu bằng thay đổi chất lượng

Áp lực đó đang buộc nhiều vùng trồng cây có múi phải thay đổi tư duy sản xuất, chuyển từ làm nông nghiệp theo thói quen sang sản xuất theo tín hiệu thị trường để hướng tới xuất khẩu bền vững.

Những trái bưởi trong vườn của ông Trịnh Ngọc Trung giờ được bao trái như thế này. Một thay đổi nhỏ trong cách làm nhưng lại là yêu cầu bắt buộc nếu muốn xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc theo nghị định thư mới. Vì vậy, nông dân chấp chận bỏ thói quen trồng trọt để đáp ứng yêu cầu của đơn vị liên kết. Đổi lại là kỳ vọng đầu ra ổn định và giá trị cao hơn.

Ông Trịnh Ngọc Trung, xã Giao Long, tỉnh Vĩnh Long: “Có lợi thì nông dân làm. Không phải dùng từ bắt buộc mà đây người ta hướng nông dân để nông dân có lợi. Tôi thấy bản thân tôi, tôi thấy cái này là hợp lý, có lợi với người sản xuất. Nếu xuất khẩu thuận lợi thì giá sẽ ổn định và nâng cao hơn.”

Ông Nguyễn Quang Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường: “Việc bao trái này khi đã được đưa vào nghị định thư thì rõ ràng đây là yêu cầu bắt buộc. Việc này là do phía nhập khẩu, cụ thể đây là phía Trung Quốc, coi là biện pháp ngăn chặn loài sinh vật gây hại có thể đi theo quả bưởi để đi theo hàng hóa, đi theo để làm ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp của họ.”

Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn, lợi thế không còn thuộc về doanh nghiệp có sản lượng lớn mà là khả năng kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Điều đó buộc nhiều doanh nghiệp xuất khẩu phải tái tổ chức chuỗi liên kết, đầu tư vùng nguyên liệu, dây chuyền đóng gói và sản xuất theo tín hiệu thị trường để giữ lợi thế cạnh tranh.

Bà Ngô Tường Vy, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Xuất - Nhập khẩu Trái cây Chánh Thu: “Vào đúng mùa vụ bưởi của chính vụ Trung Quốc, giá rất rẻ so với giá bưởi da xanh của mình, chính vì vậy chúng ta sẽ bị cạnh tranh. Chúng ta sẽ hạn chế cho ra trái vào thời điểm đó. và đó là lợi thế cạnh tranh. Khi chúng ta làm được rải vụ, trái vụ so với các nước khác thì đó là ưu thế cạnh tranh.”

Để đẩy nhanh tiến độ xuất khẩu bưởi và chanh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang rốt ráo phổ biến kỹ thuật, hướng dẫn xây dựng mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và quy trình kiểm soát kiểm dịch thực vật theo yêu cầu phía Trung Quốc. Đây được xem là bước đi quan trọng để mở rộng thị trường cho nhóm cây có múi, là ngành hàng đang có nhiều dư địa tăng trưởng.

Ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường: “Tiếp tục hỗ trợ, tập huấn cho các địa phương để làm ngay và cấp ngay ít nhất là đủ mã số vùng trồng để gửi ngay cho tổng cục Hải quan Trung Quốc, để làm việc với tổng cục Hải quan để họ phê duyệt ngay thì chúng ta mới có căn cứ để tổ chức các lô hàng để xuất khẩu đi trong thời gian ngắn nhất.”

Cũng theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, bưởi và chanh đang nằm trong nhóm nông sản có lợi thế của Việt Nam. Đặc biệt với bưởi, có diện tích khoảng 106 nghìn hecta, sản lượng tiềm năng vượt 1 triệu tấn với nhiều vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn nên kỳ vọng đóng góp thêm 1 tỷ USD cho kim ngạch xuất khẩu rau quả.