Kiểm soát nông sản VietGAP trên thị trường Tết

Cách đây 7 năm, khi bắt đầu gây dựng vườn bưởi rộng 6 ha này, ông Luyện đã áp dụng quy trình canh tác VietGAP . Đây cũng là một trong những vườn bưởi đầu tiên ở miền núi Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa đạt tiêu chuẩn VietGAP.

Vườn bưởi của ông Luyện cho sản lượng mỗi năm 120 tấn. Làm ra được sản phẩm VietGAP nhưng điều trăn trở của những nhà vườn như ông là những trái bưởi này khi đến tay người tiêu dùng, không ai biết được đây là bưởi VietGAP. Đó là bởi đầu ra phụ thuộc vào thương lái. Và các thương lái thì mua gom bưởi từ nhiều khu vườn. Nghĩa là không cách gì phân biệt được giữa bưởi VietGAP với bưởi được canh tác theo kiểu lâu nay.

Ông Đặng Thái Luyện - Vườn bưởi Thái Tường, xã Khánh Phú, huyện Khánh Vĩnh, Khánh Hòa: “Do tư thương, mình có dán tem thì họ cũng xé ra, họ không cho mình dán tem vì họ mua nhiều nơi nhiều hộ khác nhau”. Miền núi Khánh Vĩnh đang là vùng trồng bưởi da xanh ngon có tiếng,với diện tích hơn 500 ha, cho sản lượng hơn 1 ngàn tấn mỗi năm. Các nhà vườn khi thu hoạch, hễ thương lái nào trả giá cao thì bán chứ không gắn kết lâu dài với một đầu mối tiêu thụ cố định.

Bà Trần Thị Diễm Kiều - Xã Khánh Trung, huyện Khánh Vĩnh, Khánh Hòa: “Được giá là bán, có khi xe gánh vô mua lẻ, có khi xe tải mua sỉ”. Người sản xuất thì không có cách gì để khẳng định đây là sản phẩm từ khu vườn của mình. Người kinh doanh thì lại không quan tâm phân định nông sản an toàn. Chính điều này, khiến cho khi đưa ra  thị trường, việc truy xuất nguồn gốc bưởi VietGAP là điều không dễ dàng. 

Tại khu chợ này, những quầy bán lẻ trái cây, những trái bưởi cũng như các loại trái cây khác, hiếm khi có nhãn hiệu. Bà Lê Thị Bích Khuê - Tiểu thương Chợ Xóm Mới, thành phố Nha Trang, Khánh Hòa: “Nhiều nguồn khác nhau, có cái có thương hiệu nhưng họ không thích thương hiệu đó nên mình cứ để trần, không tem dễ bán hơn”. Vậy là một nghịch lý kéo dài, dù đã có những nông sản VietGAP, dù người tiêu dùng mong muốn chọn mua nông sản VietGAP, nhưng không phải lúc nào nông sản VietGAP đích thực cũng đến được tay người tiêu dùng. Mấu chốt ở đây là chuỗi sản xuất từ vườn đến thị trường bị đứt gãy ở khâu trung gian.