Đầu tư công nghệ xanh hóa cảng biển

Ở đây, tiêu chuẩn "xanh hóa" trở thành tấm hộ chiếu bắt buộc để hàng hóa vươn ra thế giới. Chính vì thế, đầu tư công nghệ, số hóa vận hành là chìa khóa để nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới trung tâm logistics bền vững.

Tại Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn, hành trình chuyển đổi xanh đang bắt đầu từ những khâu vận hành cốt lõi: số hóa thủ tục để rút ngắn thời gian chờ, từng bước thay thế xe đầu kéo diesel bằng thiết bị chạy điện, đồng thời ứng dụng công nghệ để tối ưu luồng hàng và hành trình container, qua đó giảm chi phí và phát thải carbon.

Ông Bùi Văn Quỳ, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn: “Đối với phát triển cảng xanh nó có hiệu quả rất là rõ rệt: giảm được phát thải ra môi trường. Các khách hàng, các đối tác đã ưu tiên lựa chọn Tân Cảng Sài Gòn và các cảng trong hệ thống để sử dụng dịch vụ của mình thì là làm tăng sản lượng hàng hóa hàng năm lên.”

Khác với việc chuyển đổi từ các mô hình cũ, những bến cảng mới như Phước An lại chọn cách "xanh từ gốc". Toàn bộ hệ thống cẩu bờ hay cẩu bãi tại đây đều vận hành bằng điện năng 100%. Đặc biệt, giải pháp điện bờ - cho phép tàu tắt máy phát khi cập bến và sử dụng nguồn điện đất liền - đã giải quyết triệt để bài toán tiếng ồn và khí thải tại khu vực cầu cảng.

Ông Trương Hoàng Hải, Tổng Giám đốc Cảng Phước An: “Xanh là một trong những xu thế của thế giới nếu không đầu tư xanh thì sẽ không bắt kịp theo xu hướng của thế giới đặc biệt trong xu thế hiện nay thì khi mình không đầu tư xanh, hoặc chậm đầu tư thì sẽ không theo kịp xu hướng và sẽ ảnh hưởng đến tất cả các chi phí logistics sau này cũng như chi phí đầu tư đã bỏ ra.”

Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), ngành logistics, vận tải và hàng hải chiếm gần 23% lượng khí nhà kính toàn cầu, trong đó vận tải biển chiếm khoảng 3%. Do đó cộng đồng quốc tế đang thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi xanh, thông minh, phát thải thấp trong ngành hàng hải. Nhiều quốc gia tại châu Âu và Mỹ còn áp dụng thuế carbon với hàng hóa nhập khẩu, cũng như yêu cầu sử dụng nhiên liệu sạch đối với tàu biển. Do đó, khi các cảng biển Việt Nam chuyển đổi xanh có cơ hội đón tàu lớn và tham gia sâu hơn vào chuỗi vận tải toàn cầu.

Ông Phạm Hoài Trung, Trưởng ban Vận động Net to Zero 2050: “Khi mà các cảng Việt Nam đáp ứng được các yêu cầu của hãng tàu thì như vậy thì cơ hội của Việt Nam đón tàu lớn đi thẳng vào Việt Nam lấy hàng rất là cao. Còn nếu không rất là khó khăn, các hãng tàu đấy họ sẽ ghé cảng khác, không ghé vào Việt Nam, lúc này thì Việt Nam chỉ làm Feeder thôi. Đi sang các cảng khác, do vậy mà mất tính cạnh tranh đối với Việt Nam.”

Ông Nguyễn Xuân Kỳ, Tổng thư ký Hiệp hội Cảng biển Việt Nam: “Khi mà hệ thống cảng Việt Nam trở nên cạnh tranh thì XNK sẽ cạnh tranh ở chỗ là nếu các cảng không cạnh tranh, các hãng tàu không ghé, hoặc ghé ít đi do chuyển đổi xanh không đáp ứng được các tiêu chuẩn phát thải thì xuất nhập khẩu vẫn khó khăn vì không có cơ sở hạ tầng quan trọng như cảng biển.”

Chuyển đổi xanh không chỉ giúp các cảng biển giảm phát thải, mà còn mở ra cơ hội thu hút các hãng tàu lớn, tham gia sâu hơn vào chuỗi logistics toàn cầu. Đây cũng là hướng đi giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và đón đầu xu thế phát triển bền vững của ngành hàng hải.