EcoBin: Khi học sinh lớp 11 dùng A.I "giải bài toán" rác thải gia đình

Sáng kiến từ thực tiễn

Hưởng ứng cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” lần thứ VIII (SV_STARTUP) do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động, nhóm học sinh lớp 11 trường THPT Nhân Chính gồm: Nguyễn Tường Linh, Đặng Thảo Chi, Nguyễn Ngọc Xuân Nghi và Ngô Trọng Đăng Khoa đã nghiên cứu và phát triển dự án “EcoBin - A.I CyberSort: Giải pháp phân loại rác thông minh nâng cao nhận thức trong hộ gia đình.”

Nhận thấy rào cản lớn nhất trong việc phân loại rác tại hộ gia đình hiện nay chưa được thực hiện triệt để do thiếu công cụ hỗ trợ trực quan và thiếu sự tương tác, nhóm đã phát triển EcoBin như một giải pháp ứng dụng công nghệ vào việc phân loại rác trong gia đình với mục tiêu biến việc phân loại rác trở nên "tự động" và "dễ dàng" hơn bao giờ hết.

Công nghệ A.I "chạm" vào đời sống

Sản phẩm EcoBin - A.I CyberSort là sự kết hợp tinh tế giữa phần cứng và phần mềm:
•    Thiết kế: Thùng rác hai ngăn nhỏ gọn, tối ưu cho diện tích căn hộ đô thị và dễ sử dụng cho người ở các độ tuổi khác nhau.
•    Linh hồn công nghệ: Tích hợp bộ vi mạch điện tử cùng công nghệ Trí tuệ nhân tạo (A.I) đã được huấn luyện để nhận diện và phân loại rác thải theo từng nhóm.
•    Tương tác thông minh: Hệ thống tự động điều hướng người dùng bỏ rác đúng ngăn thông qua nhận diện hình ảnh, giúp việc phân loại trở thành một trải nghiệm công nghệ thú vị thay vì là một nghĩa vụ khô khan.

Nhóm tác giả trẻ đặc biệt chú trọng yếu tố trực quan và tiện lợi, giúp các thành viên ghi nhớ cách phân loại rác thông qua quá trình tương tác hằng ngày. Đăng Khoa – thành viên phụ trách nghiên cứu kỹ thuật của nhóm cho biết, nhóm đã dành nhiều thời gian tìm hiểu về công nghệ cảm biến và các giải pháp tối ưu để đảm bảo thiết bị vận hành ổn định trong môi trường sinh hoạt. 

Song song đó, cả nhóm tiến hành khảo sát thói quen xử lý rác tại các hộ gia đình để điều chỉnh thiết kế theo hướng đơn giản, dễ tiếp cận và phù hợp với nhu cầu thực tế.

“Chúng em dành nhiều tâm huyết để tối ưu hóa cảm biến, đảm bảo thiết bị vận hành ổn định trong môi trường sinh hoạt hằng ngày nhưng vẫn phải đơn giản nhất để người già hay trẻ nhỏ đều có thể sử dụng.” – Đăng Khoa chia sẻ. Sự đồng hành của những "người lái đò".

Trong quá trình phát triển EcoBin, nhóm gặp không ít khó khăn từ khâu lên ý tưởng, thiết kế mô hình, thử nghiệm tính năng cho đến bài toán tối ưu chi phí sản xuất để sản phẩm phù hợp với điều kiện của nhiều hộ gia đình. Tuy nhiên, với sự đồng hành sát sao của cô Phạm Thị Liễu (giáo viên bộ môn Công nghệ) và cô Nguyễn Thị Lam Anh (Bí thư Đoàn trường), dự án đã từng bước được hoàn thiện cả về kỹ thuật lẫn định hướng triển khai thực tế.

Chia sẻ về dự án EcoBin, cô Liễu cho biết, điều đáng ghi nhận ở các em không chỉ là sự sáng tạo mà còn là tư duy giải quyết vấn đề gắn liền với đời sống hằng ngày. “Các em lựa chọn một vấn đề gần gũi với mọi gia đình và tìm cách giải quyết bằng công nghệ. Đó là hướng đi có ý nghĩa lâu dài,” cô nhận xét.

Kỳ vọng lan tỏa lối sống xanh

Vượt qua các vòng tuyển chọn, dự án EcoBin của nhóm học sinh lớp 11 Trường THPT Nhân Chính đã được Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội chọn tham dự vòng chung kết toàn quốc cuộc thi SV_STARTUP lần thứ VIII. Đây là phần thưởng xứng đáng cho nỗ lực không ngừng nghỉ của những "nhà khoa học trẻ" trường THPT Nhân Chính. Hiện EcoBin đang tiếp tục được hoàn thiện để triển khai thử nghiệm tại các hộ gia đình, với kỳ vọng có thể nhân rộng mô hình trong tương lai.

Chia sẻ về mục tiêu dài hạn, học sinh Tường Linh, thành viên của nhóm tác giả EcoBin khẳng định: “Dự án không chỉ dừng lại ở việc tạo ra một sản phẩm công nghệ mà còn hướng đến thay đổi thói quen sinh hoạt trong từng gia đình. Khi việc phân loại rác trở nên thuận tiện và có sự hỗ trợ từ thiết bị, các thành viên sẽ dễ dàng duy trì hành vi này lâu dài, góp phần hình thành lối sống xanh bền vững.”

Với mục tiêu không chỉ bán một sản phẩm mà là lan tỏa một phong cách sống, EcoBin kỳ vọng sẽ sớm xuất hiện trong các hộ gia đình, góp phần xây dựng một hệ sinh thái đô thị thông minh và bền vững hơn.