Làng nghề guốc gỗ, trăm năm giữ lại nét đẹp phụ nữ Nam bộ xưa

Trong đó, không thể không nhắc đến làng làm guốc ở Thủ Dầu Một, thuộc tỉnh Bình Dương cũ nay là thành phố Hồ Chí Minh, nơi có hẳn một con đường mang tên Xóm Guốc. Hơn trăm năm trải qua thăng trầm, Xóm Guốc vẫn đang bền bỉ tồn tại, như một cách giữ gìn nét đẹp xưa giữa lòng phố thị. 

Hồi xưa làm đông nên mới có tên gọi xóm guốc. Hoàn thiện một đôi guốc cắt rã, lọng mặt, lọng hông, chà, sơn rồi ra thành phẩm. Hồi xưa làm bằng tay không, giờ mói có máy móc. Khâu quan trọng nhất là chà định hình đôi guốc đẹp đều.

Hơn 30 năm làm thợ lộng, ông Thạch am hiểu từng thớ gỗ, từng đường vân. Gỗ mít, gỗ xoài, gỗ điều đều có thể làm guốc, nhưng gỗ xoan vẫn được ưu chuộng hơn cả bởi vân đẹp và độ bền theo thời gian.

Ông Nguyễn Văn Thạch, phường Thủ Dầu Một, Thành phố Hồ Chí Minh: “Gỗ xoan làm lẹ ra hàng, lấy vân gỗ rồi phủ bóng chứ gỗ kia là phủ bít gỗ lun, mình nhìn đôi guốc không biết gỗ gì còn nhìn gỗ xoan là biết. Gỗ xoan thì dễ còn xoan thì làm xong phơi 2-3 nắng là đem vào chà được.”

Trong không gian xưởng nóng bức, bụi gỗ bay lẫn trong không khí, những người thợ vẫn chăm chút cẩn thận từng đường đục, nét mài. Mỗi đôi guốc ra đời chính là sự kết tinh của kinh nghiệm, sự tỉ mỉ và cả tình yêu nghề.  

Để đáp ứng thị hiếu hiện đại, những đôi guốc được khoác lên những màu sắc mới, hoa văn mới và cập nhật mẫu liên tục. Đó là cách những người thợ nơi này thay đổi để giữ nghề.

Dù đổi mới mẫu mã, cái hồn mộc mạc, giản dị của guốc xưa vẫn được giữ nguyên. Chính điều đó giúp guốc mộc vẫn có chỗ đứng riêng trong lòng những người yêu nét đẹp truyền thống.

Chị Phạm Thanh Xuân, phường Thủ Dầu Một, Thành phố Hồ Chí Minh: “Một thời gian do thăng trầm biến đổi của xã hội mình chạy theo phong cách mới, giờ có tuổi mình thích quay lại thời con gái.”

Chị Nguyễn Thị Thanh Cần, phường Thủ Dầu Một, Thành phố Hồ Chí Minh: “Khi khách cần đặt mẫu lạ thì chế thêm đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng. Khoảng 2 năm gần đây, nhu cầu mang guốc, áo bà ba, trở lại phong cách xưa nên cũng mừng. Mình giữ làng nghề cho nhiều khách biết đến hơn.”

Từ hơn 80 hộ dân sống bằng nghề cha truyền con nối, sau hơn trăm năm thăng trầm, Xóm Guốc này chỉ còn 7 gia đình bám trụ với nghề. Với họ giữ nghề không chỉ là giữ một sinh kế, mà còn là giữ lại một nét đẹp xưa giữa nhịp sống hiện đại.