Thủ tục làm khó nhà ở xã hội

Nguyên nhân không mới nhưng vẫn dai dẳng: từ thủ tục đầu tư rườm rà, cơ chế thiếu linh hoạt, cho đến những rào cản trong tiếp cận vốn vay ở phía doanh nghiệp và cả ngân hàng. 

Dự án Nhà xã hội Thiên Phát 2 tại TP. Hồ Chí Minh, sau lễ khởi công cách đây 3 năm, thì chững lại vì thủ tục.

Ông Trang Trung Sơn, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thiên Phát: “Ví dụ trước đây qui hoạch 1/2000 là 40%, nhưng sau điều chỉnh tăng 1,5 lần, như vậy nó có sự xung đột về qui định nên việc điều chỉnh của ban quản lý dự án lâu, kéo dài tới 3 năm”.

Dự án xây 3.000 căn nhà ở xã hội để phục vụ cho người thu nhập thấp tại thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương 7 năm qua vẫn là bãi đất với cỏ cây dại. Hàng trăm tỷ đồng đã bỏ ra để mua sắm, giường tủ, cửa kính… đang xuống cấp vì thời gian dài không sử dụng.

Ông Vũ Văn Trường, Đại diện Pháp chế Công ty TNHH Phú Quang: “Dự án phê duyệt từ 2004, chúng tôi đã đóng tiền sử dụng đất xong, giờ cơ quan nhà nước thì lại cho rằng 5 hecta này vẫn là đất công nên bị nghẽn lại.”

Tiến sỹ Luật Kinh tế Đinh Thị Thanh Nga, Trường Đại học Sài Gòn cho biết: “Với nhà ở xã hội thì nhà nước nên chấp nhận một chút rủi ro, chứ không nên áp dụng như một quy trình bình thường”.

Không chỉ vướng về cơ chế, chính sách, quy trình thủ tục và thực thi mà có dự án NOXH không thể triển khai được liên quan đến vốn vay ngân hàng.  Để có nguồn vốn thực hiện dự án, doanh nghiệp này đã vay từ Ngân hàng TMCP Việt Nam Thương Tín (Vietbank) 1181,5 tỷ đồng. Dù chủ đầu tư muốn trả khoản vay khi đã gửi sẵn hơn 1000 tỷ, nhưng phía ngân hàng không chịu nhận và chỉ tính lãi tiền gửi vài phần trăm một năm. Trong khi khoản vay mà DN phải trả lãi suất 15%/năm.

Với tình trạng có tiền nhưng không được trả nợ, dự án thì không được triển khai mà DN đã phải gánh lãi suất và tiền phạt lên đến vài trăm tỷ đồng.

Ông Vũ Văn Trường, Đại diện Pháp chế Công ty TNHH Phú Quang: “Khi Phú Quang muốn tất toán thì vietbank không chịu nhận viện dẫn không có người vay - vốn do ngân hàng chỉ định, thì cái lãi suất và phạt lên gần 1000 tỷ”.

Năm 2024, phân khúc nhà ở xã hội tại các tỉnh phía Nam chỉ có một dự án mới được mở bán tại Bình Dương, riêng TP. Hồ Chí Minh có 12 được chấp thuận chủ trương đầu tư trong đó chỉ có một dự án nhà ở xã hội. Nguồn cung khan hiếm, thủ tục còn nhiều vướng mắc đang làm nản lòng nhà đầu tư. Khơi thông dòng vốn nhà xã hội, thì trước hết vẫn là cắt giảm thủ tục rườm rà để thực hóa mục tiêu phát triển nhà ở xã hội.