Dở dang sản xuất hữu cơ

Thế nhưng, một thực tế đáng buồn là không ít nông dân sau khi canh tác hữu cơ thì lại bỏ dở. 

Hoa dại và cỏ là những gì đang có trong khu vườn. Không ai nghĩ đây từng là khu vườn canh tác hữu cơ. 

Ở vùng nông nghiệp Đà Lạt, Lâm Đồng, đã có những nông dân tâm huyết với nông nghiệp hữu cơ, tìm tòi học hỏi và chuyển hướng canh tác. Nhưng, sau một vài năm, hầu hết những người theo sản xuất hữu cơ thì lại bỏ dở dang.

Ông Nguyễn Thanh Tân, Thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng: “Năng suất cùng một loại cây, so với kiểu làm thông thường thì bị tốn thời gian, đến khi thu hoạch giữa khách hàng và nông dân chưa tìm thấy nhau”.

Nông nghiệp hữu cơ - để hiểu một cách cặn kẽ và canh tác đúng quy trình là chuyện không hề đơn giản. Từ năm 2012, tại xã N'Thol Hạ, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng, ông Tín xây dựng trang trại canh tác hữu cơ với diện tích 2 ha rau.

Không ít lần thất bại và chính những thất bại đã cho thấy một khó khăn lâu nay trong sản xuất nông nghiệp hữu cơ. Nông dân bị sức ép về bài toán thu nhập, nên không thể dành nhiều thời gian để cải tạo đất, kéo theo quá trình canh tác gặp rủi ro dịch bệnh, mất năng suất, thậm chí mất trắng. Nói cách khác chi phí đầu tư nông nghiệp hữu cơ là chi phí cơ hội, không phải nông dân nào cũng kiên trì đầu tư.

Ông Võ Trung Tín, Giám đốc Công ty TNHH Nông nghiệp Miền đất Hy vọng Việt Nam: “Tôi nghĩ chủ thể làm ngoài kiến thức thì cần kiên trì, chịu đòn, chịu đau sau những thất bại. Từ thất bại thì phải cải tiến.”

Thực hiện đúng quy trình canh tác hữu cơ để khu vườn đạt năng suất đã là khó. Nhưng để khu vườn có được chứng nhận nông nghiệp hữu cơ thì lại càng trắc trở hơn. Trang trại này, sau 12 năm làm nông nghiệp hữu cơ, sản phẩm rau làm ra đúng nghĩa hữu cơ nhưng trên nhãn bao bì vẫn chỉ ở mức như thế này.

Ông Võ Quang Lập, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng: “Ví dụ như chứng nhận hữu cơ của quốc tế có thời hạn 1 năm, của Việt Nam là 2 năm. Tuy nhiên, khi làm chứng nhận thì kinh phí khá cao. Như vậy trong một năm bỏ ra kinh phí để cấp chứng nhận thì bà con sản xuất phải thu lợi nhuận cao hơn để bù lại khoản bỏ ra thì bà con mới làm”.

Cả nước có khoảng 500 ngàn ha canh tác hữu cơ. Đây là con số cực kỳ khiêm tốn so với 11,5 triệu ha đất sản xuất nông nghiệp của Việt Nam. 

Điều đáng lo ngại là không ít nông dân nản lòng, không tiếp tục sản xuất nông nghiệp hữu cơ. Mong muốn xây dựng cộng đồng sản xuất hữu cơ càng trở nên mong manh.