Ngành dệt may tìm lối đi mới từ nguyên liệu xanh

Từ những sản phẩm thời trang quen thuộc như áo thun, quần jeans… ít ai nghĩ nguyên liệu phía sau lại bắt đầu từ… lá dứa, một loại phế phẩm nông nghiệp. Với cách tiếp cận mới, lá dứa sau thu hoạch được xử lý, tách xơ, làm bông, kéo sợi, trở thành nguyên liệu xanh cho ngành dệt may.

Phóng viên Hoài Linh: “Vâng đây chính là nguyên liệu để sản xuất vải sợi từ tơ lá dứa. Tất nhiên là chúng là từ lá dứa rồi. Lá dứa sau khi thu hoạch sẽ được tước bỏ lớp diệp lục, xé sợi rồi phơi khô như thế này. Và để làm ra 1 kg nguyên liệu khô như thế này thì sẽ cần đến hơn 80 kg lá dứa”.

Từ 1 kg nguyên liệu thô, doanh nghiệp có thể sản xuất được khoảng 600 gram bông, dùng để kéo sợi và dệt vải. Sau gần 2 năm vận hành, doanh nghiệp này đã cung ứng khoảng 980 tấn bông mỗi năm, tương đương hơn 1.630 tấn nguyên liệu thô đầu vào. Nguồn nguyên liệu hiện chủ yếu đến từ Philippines và Nam Phi, nơi có diện tích trồng dứa lớn. Trong khi đó, nguồn cung trong nước vẫn còn khá khiêm tốn.

Ông  Harold Koh - Nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc NEXTEVO: “Nhu cầu đối với sợi dứa đang ở mức rất cao.  Nhiều khách hàng ở châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và cả Việt Nam đang tìm kiếm các loại vải có dấu chân carbon thấp hơn. Có thể nói rằng, sợi lá dứa đang trở thành một giải pháp quan trọng cho ngành dệt may bền vững”.

Tùy theo yêu cầu khách hàng, bông tơ dứa sẽ được kết hợp với các nguyên liệu khác để sản xuất vải thun, denim và nhiều dòng vải khác. Tỷ lệ pha trộn dao động từ 7-20%. Tuy nhiên, giá thành vẫn là rào cản lớn nhất khi nguyên liệu sinh học cao hơn so với sợi truyền thống, trong bối cảnh nguồn cung chưa thực sự ổn định, và yêu cầu chứng nhận cũng khá khắt khe.

Ông Phan Tấn Linh - Nhà đồng sáng lập, Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển APH: “Chi phí so với vải thông thường chúng tôi đang làm nó cao hơn tới khoảng 30-40% cho 1 kg vải. Hiện tại cái khó khăn là chi phí đang cao, thứ 2 là về cái chứng chỉ. Mình phải audit được cái chứng chỉ liên quan”.

Để kéo giảm chi phí, bên cạnh tối ưu hoá sản xuất, doanh nghiệp đang tìm mở rộng vùng nguyên liệu, đặc biệt là kết hợp với các địa phương, hợp tác xã sản xuất dứa để tăng nguồn cung nội địa. Thực tế trong hai năm qua, giá một số nguyên liệu sinh học đã giảm gần một nửa.
Theo lãnh đạo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, chuyển đổi xanh đang diễn ra nhưng vẫn cần thêm điều kiện để lan tỏa rộng toàn ngành.

Ông Vũ Đức Giang - Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam: “Nguyên liệu xanh, nguyên liệu PTBV, đó là 1 cái thách thức chúng ta đã làm, và chúng ta tiếp tục làm, đầu tư trong thời gian tới. Bởi nếu chúng ta không làm được cái này, chúng ta không đáp ứng được các nhãn hàng trên toàn cầu. Và khi người tiêu dùng của châu Âu, của Mỹ, của Nhật Bản họ đã đang đòi hỏi, những nguyên liệu xanh và các chính sách về môi trường”.

Từ phế phẩm nông nghiệp đến sợi vải thời trang. Từ đổi mới nguyên liệu đến đầu tư công nghệ.
Ngành dệt may Việt Nam đang từng bước chuyển dịch theo hướng bền vững hơn.
Đó không chỉ là cách thích ứng với tiêu chuẩn toàn cầu, mà còn là con đường nâng cao năng lực cạnh tranh cho dệt may Việt Nam trong chuỗi cung ứng xanh, giữ vững vị trí nhà xuất khẩu dệt may top 3 thế giới.