Ấn tượng phương Nam: Giữ nghề đũa buông

Từ bao đời nay, cây buông đã gắn bó với đời sống người dân vùng đất nắng gió Nam Trung Bộ, từ lợp nhà, làm đồ gia dụng đến phục vụ sinh hoạt hằng ngày. Tại xã Suối Kiết, tỉnh Lâm Đồng, cây buông còn hiện diện trong những đôi đũa buông, vật dụng quen thuộc trên mâm cơm của nhiều gia đình Việt.
Để làm nên một đôi đũa buông bền chắc, an toàn, người thợ chỉ chọn phần xương cứng nhất của lá buông già, thứ vật liệu đòi hỏi sự am hiểu và kinh nghiệm lâu năm.

Ông Nguyễn Quang Thái - Hợp tác xã sản xuất đũa Thái Nguyên, tỉnh Lâm Đồng: “Đũa buông mình lấy từ cái mép của cây buông, cây buông già trên 50 năm rồi, cái thân, cái bẹ của nó già rồi là nó có gai hai bên, khi nó già rồi thì cái cọng buông nó đen, rồi mình mới lấy cái cái mép của hai hai bên nó, gai nhiều lắm. Bà con họ rọc gai ra rồi họ thu thu lượm về rồi mình mới cắt ra mình làm”.

Để hoàn thiện một đôi đũa buông, người thợ phải trải qua 7-8 công đoạn thủ công từ chẻ, vót, nhám đến đánh bóng hoàn thiện. Nhờ làm từ xương lá buông già, đũa buông cứng, chắc, ít thấm nước và bền bỉ theo thời gian. Dù thu nhập không cao, nghề làm đũa buông vẫn được người dân Suối Kiết lặng lẽ gìn giữ như một cách lưu giữ bản sắc của đồng bào Raglai.

Chị Mang Thị Thuyền - Thôn 2, xã Suối Kiết, tỉnh Lâm Đồng: “Cả làng này ai cũng làm cái nghề này hết. Mình đẻ ra là mình đã thấy cha mẹ của mình đã làm cái nghề này rồi và gắn bó tới đời con cháu và đời của chị bây giờ”.

Xã Suối Kiết hiện còn khoảng 50 hộ dân, tham gia vào 4 tổ sản xuất đũa buông. Những hộ làm nghề được hỗ trợ máy móc, thiết bị nhưng vẫn đối mặt khó khăn lớn về nguồn nguyên liệu ngày càng khan hiếm.

Ông Nguyễn Hữu Phước - Phó Chủ tịch UBND xã Suối Kiết, tỉnh Lâm Đồng: “Hiện nay đang khó nhất vẫn là cái vùng nguyên liệu mà chúng ta không còn, ngay cả trong nước trước đây thì lấy ở Ninh Thuận lấy ở Khánh Hòa nhưng hiện nay cũng không còn phải nhập từ nước bạn Campuchia. Đây là cái khó khăn nhất cho cái làng nghề trong thời gian tới”.

Vượt lên những thách thức về nguyên liệu và lực lượng lao động kế cận, người dân Suối Kiết vẫn bền bỉ giữ nghề. Với họ, còn cây buông là còn đũa buông, còn nghề truyền thống gắn bó với bản sắc và nếp sống bao đời.