Lập lại trật tự vỉa hè, làm sao để không bắt cóc bỏ đĩa

Người phụ nữ đang buôn bán này đã gắn bó với khu vực vỉa hè sát chợ Bà Chiểu gần 10 năm nay. 

Chị Lê Thanh Châu, Lao động tự do chợ Bà Chiểu, phường Gia Định, TP. Hồ Chí Minh: "Tụi em biết là tụi em lấn chiếm lòng lề đường bán, đó là tụi em sai vi phạm nhưng mà tụi em khổ quá mới mới ra đường bán chứ thật sự là không ai muốn như vậy hết. Nói chung đi làm bây giờ thì đi làm cũng không ai thuê ai mướn lớn tuổi rồi. Bây giờ mà đi thuê mặt bằng hay là đi mướn mặt bằng, tụi em không có đủ tiền để trả."

Cũng tuyến đường này cách đây 2 tháng lực lượng chức năng đã đồng loạt ra quân, kết hợp nhiều giải pháp như tuyên truyền, xử lý phạt nguội thì trật tự đô thị tại khu vực này. Thế nhưng sau một thời gian thì đâu lại hoàn đó. 

"Cứ xuống là chạy thôi, mình bán ở đây cũng quen rồi giờ đi đâu cũng vậy thôi, không bắt ở đây thì đi chỗ khác cũng bắt thôi thì mình cũng biết mình sai phạm rồi. Cố tình thì không phải cố tình nhưng cũng vì cuộc sống thôi, nếu có công việc tốt hơn thì chắc tôi cũng không làm vậy", người vi phạm cho biết. 

Theo các chuyên gia, lâu nay chỉ giải quyết phần ngọn là hành vi vi phạm nhưng  chưa xử lý phần "gốc" là hành vi tiêu dùng.

Ông Ngô Anh Vũ, Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng TP. Hồ Chí Minh: "Chắc chắn là phải có người mua thì có người bán. Phải có cơ chế xử phạt người mua. Sẽ không phải là cứ tiện đường, ở đâu là chúng ta lại ghé lại phi lên vỉa hè. Chúng ta phải xử phạt thật nặng, chẳng hạn như thế thì nó cũng một phần điều tiết được trong chính sách đó."

Mặt khác "văn hóa vỉa hè" là một phần của đời sống xã hội gắn với sinh kế của người dân. Do đó mọi chính sách kinh tế cần phải quan tâm tới bộ phận lao động yếu thế. Mục tiêu không phải là loại bỏ hoàn toàn, mà là tái tổ chức theo hướng văn minh hơn.

Ông Ngô Anh Vũ, Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng TP. Hồ Chí Minh: "Từ việc quy hoạch, từ việc mà chúng ta phải có cơ chế chính sách để những hỗ trợ:  chúng ta cũng phải hỗ trợ chuyển đổi nghề, rồi từ việc là chúng ta nên phân quyền sử dụng hoặc khuyến khích người dân sẽ thay đổi hoặc là hỗ trợ cho sinh kế. Chuẩn bị các nguồn lực, các cơ sở vật chất khác và tôi vẫn khẳng định một điều là chúng ta kể cả làm hết các giải pháp, các nguồn lực thì vẫn cần có thời gian, chứ chúng ta thay đổi một tư duy thay đổi một văn hóa sống thì nó không một sớm một chiều được."

Thời gian qua, tại một số tuyến đường, thành phố đã đặt camera giám sát tình trạng chiếm dụng vỉa hè, lòng đường để xử lý phạt nguội, mang lại hiệu quả nhất định trong công tác lập lại trật tự đô thị. Đồng thời TP. Hồ Chí Minh xây dựng một đề án mới về quản lý, khai thác và sử dụng lòng đường, vỉa hè. Như vậy, bài toán vỉa hè không thể giải bằng những biện pháp ngắn hạn hay mang tính chiến dịch. Đây là một quá trình chuyển đổi phức tạp, mà tất cả các bên, từ nhà nước, doanh nghiệp đến người dân, đều phải chấp nhận điều chỉnh lợi ích của mình vì mục tiêu phát triển chung của đô thị.