Thực trạng lừa đảo trực tuyến tăng vọt tại Việt Nam và lá chắn "Toàn dân chống lừa đảo"

Thực trạng đáng báo động: Thiệt hại hàng ngàn tỷ đồng

Tình trạng lừa đảo tại Việt Nam, đặc biệt từ tháng 6 đến cuối tháng 9/2025, đang diễn biến vô cùng phức tạp và gây ra những thiệt hại khổng lồ cho xã hội.

Những con số không thể bỏ qua:

• Thiệt hại lũy kế: Trong 9 tháng đầu năm 2025, các vụ lừa đảo trực tuyến đã gây thiệt hại lên đến hơn 1.660 tỷ đồng, với gần 1.500 vụ việc được phát hiện.
• Mức độ nghiêm trọng: Mặc dù thiệt hại do lừa đảo mạng trong năm 2024 đã vượt 12.000 tỷ đồng, dấu hiệu tăng trở lại từ giữa năm 2025 cho thấy tính chất nghiêm trọng của vấn đề.
• Cảnh báo ngân hàng: Ngân hàng Nhà nước đã phát hiện khoảng 600.000 tài khoản nghi vấn lừa đảo, kịp thời cảnh báo và ngăn chặn giao dịch liên quan tới 1.500 tỷ đồng.
• Lĩnh vực rủi ro: Riêng lừa đảo công nghệ cao đã chiếm gần 50% tổng số vụ trong 3 tháng đầu năm 2025, gây thiệt hại khoảng 1.600 tỷ đồng.

Thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi và đa dạng:

• Mạo danh Cơ quan/Tổ chức: Giả mạo tổng đài ngân hàng, công an, tổ chức tín dụng để yêu cầu xác thực thông tin, đổi mật khẩu qua tin nhắn, email, đường link giả mạo.
• Lừa đảo Tài chính/Đầu tư: Quảng cáo các dự án siêu lợi nhuận, tiền ảo trái phép trên mạng xã hội để lôi kéo đầu tư.
• Công nghệ cao: Sử dụng công nghệ A.I/deepfake để giả mạo giọng nói, video, lừa đảo xác thực danh tính hoặc yêu cầu cung cấp mã OTP, mật khẩu.
• Tuyển dụng/Việc làm: Lừa đảo tuyển dụng việc làm từ xa (ở nước ngoài) với thu nhập "khủng" nhằm chiếm đoạt phí hoặc thông tin cá nhân.
• Gây áp lực tâm lý: Mạo danh cán bộ công an, viện kiểm sát, tòa án để ép nạn nhân chuyển tiền vì lý do nợ xấu, kiểm tra tài sản.
• Nạn nhân hiện không giới hạn mà trải dài từ người già, sinh viên đến người trẻ am hiểu công nghệ, cho thấy sự linh hoạt kịch bản và tính sát thương cao của tội phạm.

Sự cần thiết của chương trình truyền thông chống lừa đảo

Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia chịu thiệt hại hàng đầu Đông Nam Á bởi lừa đảo trên không gian mạng. Bên cạnh đó, tình trạng lộ lọt dữ liệu cá nhân cũng tăng mạnh, với 14,5 triệu tài khoản bị rò rỉ (chiếm 12% số lượng trên toàn cầu). Thực trạng này đòi hỏi một chiến dịch tổng lực và đồng bộ để bảo vệ người dân.

Không chỉ là vấn đề tài chính, lừa đảo còn gây tổn thất lớn về tinh thần và niềm tin xã hội. Việc nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng phòng vệ cho mọi người dân là giải pháp căn cơ và cấp bách nhất.

Giải Pháp Chiến Lược: Chiến Dịch "Toàn Dân Chống Lừa Đảo" Của VTV9

Trước bối cảnh đó, Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VTV9) đã hợp tác với Công An TP. Hồ Chí Minh, Công An tỉnh Lâm Đồng và các địa phương khác chính thức triển khai chiến dịch truyền thông: "Toàn Dân Chống Lừa Đảo".

Sứ mệnh và mục tiêu: 

Chiến dịch ra đời với sứ mệnh xây dựng một "lá chắn" vững chắc, bảo vệ mọi người dân trên không gian mạng thông qua việc nâng cao nhận thức, trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để nhận diện, phòng tránh các hình thức lừa đảo ngày càng phức tạp.

Ba trụ cột hành động chính:

• Giáo dục & nâng cao nhận thức: Truyền tải thông tin sâu rộng, dễ hiểu về các thủ đoạn lừa đảo mới nhất.
• Phát hiện & cảnh báo kịp thời: Sử dụng hệ thống truyền thông đa nền tảng để đưa ra cảnh báo nhanh chóng đến cộng đồng.
• Thúc đẩy hợp tác toàn diện: Huy động sức mạnh tổng hợp từ cơ quan truyền thông, tổ chức công nghệ, chuyên gia an ninh mạng (có sự đồng hành của Doanh Nghiệp Xã Hội Chống Lừa Đảo do chuyên gia Ngô Minh Hiếu - Hiếu PC sáng lập) để hình thành một mạng lưới phòng chống và xử lý hiệu quả.

Việc triển khai chiến dịch "Toàn Dân Chống Lừa Đảo" mang ý nghĩa đặc biệt, hướng tới sự kiện Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (diễn ra vào ngày 25-26/10 tới). Đây là cơ hội để Việt Nam khẳng định nỗ lực và trách nhiệm trong việc chống lại tội phạm mạng toàn cầu.

Khuyến nghị: Người dân cần chủ động theo dõi và cập nhật thông tin từ chiến dịch, tuyệt đối không cung cấp OTP, mật khẩu, thông tin cá nhân qua điện thoại/mạng xã hội, không truy cập link lạ, và luôn kiểm tra chéo mọi thông tin yêu cầu chuyển tiền hoặc xác thực từ cơ quan chức năng qua các kênh chính thức.