TP. Hồ Chí Minh tìm hướng mới để khai thác và bảo tồn di sản

Cách tiếp cận này không chỉ giúp di sản tự tạo nguồn thu, tạo sinh kế cho người dân, mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng con người TP. Hồ Chí Minh chân thiện mỹ, đúng tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP. Hồ Chí Minh nhiệm kỳ mới. Đây cũng là nền tảng để di sản trở thành "vốn liếng văn hóa" cho sự phát triển bền vững của thành phố. 

Ngôi chợ gắn với lịch sử hình thành và phát triển của một phần quan trọng trong cái tên Sài Gòn - Chợ Lớn, trở thành tâm điểm của 1 sản phẩm du lịch thay vì chỉ là 1 trong những điểm đến trong tour. Đây chính là cách mà Ban quản lý chợ Bình Tây kỳ vọng để di sản kiến trúc nghệ thuật gần trăm năm tuổi có thêm sinh khí mới ngoài công năng một trung tâm mua sắm lâu đời.

Bà Nguyễn Ngọc Quế Phương, Trưởng Ban Quản lý chợ Bình Tây, TP. Hồ Chí Minh: “Khách du lịch có thêm thời gian lưu lại để trải nghiệm thêm những nét xưa cổ của 1 ngôi chợ và đồng thời có trải nghiệm mua sắm tại chợ Bình Tây”.

Đây chính là hoạt động đầu tiên theo định hướng biến bảo tồn di sản tĩnh đóng băng về kinh tế, sang bảo tồn di sản sống, được triển khai ngay sau hoạt động sớm nhất triển khai nghị quyết đại hội Đảng bộ TP. Hồ Chí Minh lần thứ nhất nhiệm kỳ 2025 - 2030. 51 tham luận chính là cách thức để TP. Hồ Chí Minh tiếp cận sâu hơn từ các mô hình đã gặt hái thành công. Đơn cử như giải pháp số hóa auto guide tại di tích Văn Miếu quốc tử giám tại Hà Nội.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Hội đồng di sản Văn hóa quốc gia: “Tư nhân họ đưa thiết bị kỹ thuật vào, vẫn mua vé vào Văn Miếu quốc tử giám nhưng sử dụng công nghệ phải trả tiền, rồi họ lại chia sẻ phần thu được từ công nghệ cho di tích nên là Văn Miếu cũng thu được gần 100 tỷ”.

Với 321 di tích và 25 bảo tàng sau sáp nhập, TP.Hồ Chí Minh đang sở hữu kho tàng di sản văn hóa đồ sộ và đặc sắc của đô thị - hệ thống công nghiệp dịch vụ và giá trị văn hóa biển đảo. Nhưng mới chỉ có 20% trong số này được khai thác hiệu quả thay vì chỉ tồn tại theo kiểu "giữ nhà". Năm 2025, huy động từ xã hội hóa chi khoảng 500 trên 1.400 tỷ đồng đầu tư để trùng tu, tôn tạo di tích. Vì vậy để hiện thực hóa khái niệm kinh tế di sản thì việc thay đổi tư duy, xây dựng chiến lược rõ ràng là điều cần phải làm ngay.

Ông Nguyễn Minh Nhật, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh: “Là 1 siêu đô thị thì khó có thể học được thành phố và thành phố cũng khó có thể học được ai. Nhưng những bài học về triết lý đều có thể tham khảo để khái niệm kinh tế di sản để di sản không chỉ cần được bảo tồn mà còn phải được phát huy dưới góc độ của 1 vốn liếng văn hóa cho việc góp phần xây dựng phát triển bền vững thành phố”.

Với chiến lược mới, người TP. Hồ Chí Minh sẽ giàu có hơn về mặt tinh thần từ những giá trị về vùng đất mà họ đang sống, giàu có hơn về vật chất khi di sản góp phần phát triển kinh tế. Và khi ấy, di sản thật sự một phần của đời sống đô thị, gắn với quy hoạch, du lịch, giáo dục và công nghiệp văn hóa, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài của TP. Hồ Chí Minh. Phát triển và bảo tồn di sản là 1 trong những nhiệm vụ phát triển thành phố, hướng tới xây dựng con người TP. Hồ Chí Minh chân thiện mỹ, thấm nhuần truyền thống yêu nước, nhân văn, khơi dậy mạnh mẽ tình yêu gia đình, quê hương, tổ quốc.