Vi phạm bản quyền số ở Việt Nam vẫn ở mức báo động

Dù biết tồn tại nhiều nguy cơ, nhưng vì tâm lý "ngại trả phí", một bộ phận người dùng vẫn lựa chọn truy cập các hệ thống lậu để phục vụ nhu cầu giải trí. Chính điều này cũng khiến cuộc chiến bảo vệ bản quyền số tại Việt Nam ngày càng trở nên khó khăn và phức tạp hơn. 

Một kho nội dung gần như "cái gì cũng có". Truy cập nhanh. Không giới hạn địa lý. Và quan trọng nhất là… miễn phí. Chính sự tiện lợi này, cộng với tâm lý ngại trả phí, khiến một bộ phận người dùng sẵn sàng tìm đến các website lậu, thay vì sử dụng những nền tảng chính thống có bản quyền.

Anh Ngô Phạm Hải Biên, TP. Hồ Chí Minh: “Do những giải không có bản quyền chiếu trên TV thì mình tìm những web lậu để thỏa mãn nhu cầu giải trí."

Anh Phạm Ngọc Đức, TP. Hồ Chí Minh: “Nó miễn phí và mình không có tài chính để coi trên những trang chính thống nên mình sử dụng những trang đó để phục vụ cho nhu cầu giải trí của mình.”

Không ít bộ phim vừa ra rạp, phim chiếu độc quyền trên nền tảng số, hay các chương trình truyền hình có lượng người xem lớn, đã bị sao chép, phát tán trái phép chỉ sau vài giờ phát sóng.
Là nhà sản xuất và phân phối nội dung trên nền tảng số, đơn vị này thường xuyên bị các website lậu khai thác, lấy lại nội dung. Theo tính toán, có khoảng 16 tỷ lượt xem trên các website lậu, gây thiệt hại hàng chục triệu USD cho doanh nghiệp.

Dù đã xây dựng đội ngũ chuyên phát hiện và xử lý vi phạm, nhưng việc bảo vệ bản quyền vẫn rất khó khăn.

Ông Đào Đức Dương, Giám đốc bộ phận Pháp lý, Tập đoàn DatVietVAC: “Các website lậu thường có rất nhiều trang phụ, bị ngăn chặn thì 1-2 tiếng đồng hồ lại có đường dẫn sang trang mới. Việc theo dõi, xử lý web lậu mất rất nhiều nguồn lực, tính hiệu quả cũng có hạn chế nhất định.”

Theo Viện Công nghệ Bản quyền và Tài sản số, tình trạng vi phạm bản quyền tại Việt Nam đang diễn biến ngày càng phức tạp. Các hành vi vi phạm có xu hướng tổ chức chuyên nghiệp, sử dụng công nghệ cao và liên tục thay đổi phương thức để né chặn.

Ông Võ Trung Tín, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ Bản quyền và Tài sản số: “Cơ quan nhà nước khi đưa ra biện pháp chặn tên miền thì ngay lập tức biện pháp đối phó của những đơn vị này là tạo những tên miền xung quanh, giống như vòi bạch tuộc. Ví dụ như giải ngoại hạng Anh, từ 2023 - 2026 đã có gần 9.000 tên miền bị chặn. Riêng tháng 1/2026 đến nay thì mọc thêm 1.000 tên miền mới.”

Các chuyên gia cảnh báo, sự miễn phí trên mạng đôi khi không thật sự miễn phí. Phía sau một đường link lậu là sự thất thoát doanh thu, rủi ro mất dữ liệu và môi trường sáng tạo bị bào mòn. Những hệ lụy ấy có thể bắt đầu từ một cú nhấp chuột rất vô tư của người dùng.