Biến rác khó tái chế thành vật liệu mới

Đây lại là một câu hỏi gây trăn trở cho cơ quan quản lý và không ít các doanh nghiệp, startup bởi dù các loại bao bì này dù có lượng thải lớn và về mặt công nghệ thì vẫn có thể tái chế được, nhưng trên thực tế hiện nay hầu như không được thu gom tái chế. 

Phóng viên Chinh Vũ: “Những túi nước giặt, hay các bao bì đựng đồ gia dụng như thế này là bao bì mềm đa lớp - nghĩa là loại bao bì được làm từ nhiều vật liệu khác nhau, trộn lẫn, khó bóc tách để tái chế. Trong khi giá bán trên thị trường ve chai thấp, nên hiện tại chúng hầu như không được thu gom, ra thẳng bãi rác gây ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên vài năm trở lại đây đã có một số startup cố gắng biến những loại vật liệu này trở thành nguyên liệu đầu vào để sản xuất nhiên liệu dầu - tạo ra vòng đời giá trị kinh tế mới...”.

Bao bì đa lớp sau khi được chọn lọc sẽ được đưa vào lò nhiệt để nung nóng , thu lại nhiều loại nhiên liệu dầu khác nhau sử dụng cho các hoạt động sản xuất công nghiệp khác. Đến nay đã có hàng nghìn tấn bao bì đã được doanh nghiệp này tái chế theo cách này. Bước đầu mở ra chuỗi tuần hoàn cho loại vật liệu này.

Ông Nguyễn Thành Tài - Phó Giám đốc Dự án, Công ty CP Giải pháp xanh Bình Phước: “Cố gắng phối hợp với các đơn vị thu gom để ra được quy trình nhằm tăng chất lượng của nguồn nguyên liệu. Ví dụ như giảm độ ẩm, giảm tạp chất để việc tái chế đạt được hiệu quả hơn. Giảm những chất thải thứ cấp như nước thải, tạp chất, chất thải rắn đi vào trong sản phẩm”.

Một loại vật liệu khó tái chế khác là vỏ hộp giấy, nhiều năm qua đã được các doanh nghiệp phối hợp thu gom khá thường xuyên thông qua hơn 1.000 điểm thu gom riêng vỏ hộp. Chất nhôm và nhựa được bóc tách từ vỏ hộp giấy được chế biến thành vật liệu có tính ứng dụng cao, dùng để sản xuất đồ nội thất, gia dụng.

Bà Nguyễn Thanh Giang - Tổng Giám đốc Tetra Pak Việt Nam: “Chúng tôi luôn có các chương trình ở các trường học, để nói chuyện với các bé về quá trình nâng cao nhận thức về thu gom, tái chế bao bì. Chúng tôi cũng phát triển được các nhà tái chế, hiện có 1 nhà tái chế ở miền bắc và 2 nhà tái chế ở miền nam, để đảm bảo công suất cho tất cả các bao bì hiện nay của chúng tôi tại thị trường Việt Nam”.

Dù vậy những bất cập trong khâu thu gom, phân loại rác hiện nay khiến số lượng, chất lượng nguồn bao bì đa lớp không ổn định. Giới chuyên gia cho rằng, quy định bắt buộc phân loại rác tại nguồn cần được thực hiện quyết liệt hơn.

Bà Chu Thị Kim Thanh - Giám đốc Vận hành, Liên minh Tái chế Bao bì PRO Việt Nam: “Việc phân loại rác tại nguồn chúng ta cần thực hiện ráo riết hơn. Cũng như cần có lộ trình để hạn chế dần phế liệu nhập khẩu, thì chúng ta mới có thể phát triển được việc thu gom trong nước”.

Các chuyên gia khuyến nghị việc cần làm ngay là cụ thể hóa những tiêu chuẩn, quy chuẩn. Ví dụ như quy định hàm lượng tái chế trong sản phẩm, quy định tỷ lệ bắt buộc dùng vật liệu tái chế...Như vậy mới khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn chuyển đổi.