Vòng đời mới cho rác thải khó tái chế

Thực trạng này đang đặt ra câu hỏi gây trăn trở cho cơ quan quản lý và không ít các doanh nghiệp, startup: Làm thế nào để tận dụng giá trị của các loại rác khó tái chế, đồng thời hạn chế gây hại đến môi trường? 

Phóng viên Chinh Vũ cho biết: “Hiện nay trên thị trường đã hình thành nên những trạm phân loại rác theo từng loại vật liệu khác nhau. Tuy nhiên với các loại vật liệu như túi nước giặt, hay các bao bì đựng đồ gia dụng như thế này thì ít phổ biến hơn. Do chúng là bao bì mềm đa lớp - nghĩa là loại bao bì được làm từ nhiều vật liệu khác nhau, trộn lẫn, khó bóc tách để tái chế. Trong khi giá bán trên thị trường ve chai thấp, nên hiện tại chúng hầu như không được thu gom, ra thẳng bãi rác gây ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên vài năm trở lại đây đã có một số startup cố gắng biến những loại vật liệu này trở thành nguyên liệu đầu vào để sản xuất nhiên liệu dầu - tạo ra vòng đời giá trị kinh tế mới...”.

Bao bì đa lớp sau khi được chọn lọc... sẽ được đưa vào lò nhiệt để nung nóng, thu lại nhiều loại nhiên liệu dầu khác nhau sử dụng cho các hoạt động sản xuất công nghiệp khác. Đến nay đã có hàng nghìn tấn bao bì đã được doanh nghiệp này tái chế theo cách này... Bước đầu mở ra chuỗi tuần hoàn cho loại vật liệu này.

Ông Nguyễn Thành Tài - Phó Giám đốc dự án, Công ty Cổ phần Giải pháp xanh Bình Phước: “Công nghệ nhiệt phân - chưng cất phân đoạn đã giúp tái chế toàn bộ các loại bao bì mềm đa lớp này thành sang các sản phẩm dầu nhiên liệu lỏng. Hiện đang rất hiệu quả vì sau khi được tái chế thì đã cung cấp các sản phẩm này ra thị trường, đã được tiêu thụ và ứng dụng”.

Một loại vật liệu khó tái chế khác là vỏ hộp giấy, nhiều năm qua đã được các doanh nghiệp phối hợp thu gom khá thường xuyên thông qua hơn 1.000 điểm thu gom riêng vỏ hộp. Chất nhôm và nhựa được bóc tách từ vỏ hộp giấy được chế biến thành vật liệu có tính ứng dụng cao, dùng để sản xuất  đồ nội thất, gia dụng.

Bà Nguyễn Thanh Giang - Tổng giám đốc Tetra Pak Việt Nam: “Chúng tôi luôn có các chương trình ở các trường học, đểnói chuyện với các bé về quá trình nâng cao nhận thức về thu gom, tái chế baobì. Chúng tôi cũng phát triển được các nhà tái chế, hiện có 1 nhà tái chế ở miềnbắc và 2 nhà tái chế ở miền nam, để đảm bảo công suất cho tất cả các bao bì hiệnnay của chúng tôi tại thị trường Việt Nam”.

Dù vậy những bất cập trong khâu thu gom, phân loại rác hiện nay khiến số lượng,chất lượng nguồn bao bì đa lớp không ổn định. Giới chuyên gia cho rằng,quy định bắt buộc phân loại rác tại nguồn cần được thực hiện quyết liệt hơn.

Bà Chu Thị Kim Thanh - Giám đốc Vận hành, Liên minh Tái chế bao bì PRO Việt Nam: “Việc phân loại rác tại nguồn chúng ta cần thực hiện ráo riết hơn. Cũng như cần có lộ trình để hạn chế dần phế liệu nhập khẩu, thì chúng ta mới có thể phát triển được việc thu gom trong nước”.

Các chuyên gia khuyến nghị việc cần làm ngay là cụ thể hóa những tiêu chuẩn, quy chuẩn. Ví dụ như quy định hàm lượng tái chế trong sản phẩm, quy định tỷ lệ bắt buộc dùng vật liệu tái chế...Như vậy mới khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn chuyển đổi.