Ấn tượng phương Nam: Buồn vui nghề khắc chữ thủ công

Đằng sau mỗi nét khắc là sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và tâm huyết của nghệ nhân, biến những vật dụng giản dị thành những tác phẩm nghệ thuật. Trong dòng chảy vội vã của thời gian và sự phát triển không ngừng của công nghệ, nghề khắc chữ thủ công đang dần mai một.

Chúng ta cùng đến thăm nghệ nhân khắc chữ Lê Văn Kính để hiểu thêm về tình yêu của ông với công việc này trong suốt 40 năm qua. 

Tại góc đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa và Lê Lợi, Quận 1, Tp. Hồ Chí Minh sầm uất, gian hàng khắc chữ của nghệ nhân Lê Văn Kính đã âm thầm tồn tại hơn bốn thập kỷ. Với đôi tay khéo léo, ông biến những món đồ kim loại lạnh lẽo thành những kỷ vật đầy cảm xúc, gửi gắm vào đó tâm huyết và câu chuyện của biết bao người. 
 

Ông Lê Văn Kính - Nghệ nhân khắc chữ: “Tôi làm ở đây từ năm 80, đến nay là được 43 năm rồi. Có những người làm ở đây lâu năm rồi, người ta cảm thấy quý mến mình hoặc thích cái nét chữ đó thì khách đến thường xuyên của mình”.

Những dụng cụ khắc của ông Kính đều do chính ông mày mò tạo ra, mỗi chiếc đều mang dấu ấn của sự sáng tạo và tỉ mỉ. Đối với ông, mỗi nét khắc không chỉ là công việc, mà là sự gửi gắm tâm huyết, là món quà đầy cảm xúc dành tặng cho khách hàng. Ông Kính chia sẻ : "Mình xác định sản phẩm khắc cho người đó cũng là cho mình, nếu mình khắc xấu, mình cảm thấy ân hận, phải tuyệt đối bình tĩnh. Những sản phẩm càng quý thì áp lực đè lên đầu mình càng nhiều. Mình phân tâm, mình khắc hư một cái thì chắc chắn mình phải đền thôi.

Trước thay đổi và phát triển của công nghệ, những nét khắc thủ công tỉ mỉ, đầy tâm huyết dần nhường chỗ cho các sản phẩm điêu khắc máy móc, sản xuất hàng loạt. Ông Kính nói tiếp: 'Khối lượng công việc bây giờ bằng 1/10 ngày xưa thôi. Máy móc rất nhiều và đồng thời người ta cũng không có nhu cầu khắc mấy nữa. Bây giờ nhu cầu thay đổi rất nhiều rồi, chỉ khắc những gì có giá trị. Đối với những khách hàng yêu thích giá trị truyền thống, nét chữ khắc tay vẫn mang đến một cảm giác khác biệt, đầy sống động và cảm xúc. 

Chị Vũ Minh Phương - Khách hàng: “Nét chữ của bác thì mình thấy cực kỳ có hồn, bao nhiêu tâm huyết của bác đặt vào trong đấy đấy. Bây giờ có nhiều cái khắc bằng máy nhưng cái nghề truyền thống này mình vẫn thích hơn. Những cái làm bằng tay mình cảm thấy nó quý giá nhiều hơn”.

Dù nghề khắc chữ không còn thịnh hành như xưa, thu nhập cũng đã giảm đi nhiều, nhưng ông Kính vẫn đau đáu với cái nghề mà cả cuộc đời ông giành trọn tâm huyết . Đời cha đi trước, đời con nối bước đi sau...Ông Kính luôn động viên con trai mình tiếp tục gìn giữ và phát triển nghề…

Anh Lê Hải Dương - Con trai ông Lê Văn Kính: “Từ lúc trở về làm với ba mình thì mình mới hiểu những khó khăn trong nghề này như thế nào. Mình muốn phát triển cái nghề của ba mình, vì nó cũng là một phần văn hóa”.

Hơn 40 năm, ông Kính và quầy hàng nhỏ vẫn âm thầm chứng kiến bao thay đổi của thành phố này. Nghề khắc chữ, dù gặp nhiều khó khăn, vẫn sống mãi trong trái tim những người yêu nét đẹp thủ công. Với sự tiếp nối từ thế hệ sau, hy vọng rằng những nét khắc tinh tế ấy sẽ tiếp tục được gìn giữ, trở thành niềm tự hào của văn hóa Việt.