Ấn tượng phương Nam: Giữ nghề làm lò đất ven sông Cái

Lệ Dung

thứ năm, 27/2/2025

VTV9.vtv.vn - Làng gốm Lư Cấm, phường Ngọc Hiệp, thành phố Nha Trang từng nhộn nhịp với nghề làm lò đất từ đất sét ven sông Cái. Dù không còn hưng thịnh như xưa, nhưng những người thợ nơi đây vẫn bền bỉ gắn bó, xem đó là niềm tự hào.

Đất sét ngâm qua đêm, trộn cùng than trấu, nhào nhuyễn, rồi đưa vào khuôn tạo hình. Phơi khô xong, sản phẩm được nung ở 1.000°C để đảm bảo độ bền và màu cam đất đặc trưng.
Hoàn thiện một chiếc lò trước khi đưa vào nung mất hơn 10 ngày, thì thời gian nung cũng mất ngần ấy thời gian. Để men chảy đỏ tươi, thợ làng gốm Lư Cấm phải ủ tro 3-4 ngày để ổn định màu sắc.

Ông Phan Hữu Đức - Thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa: “Một ngày. làm giỏi lắm được 20 cái”. Đã có thời, nghề làm lò đất ở Lư Cấm nuôi sống hàng trăm hộ dân ven sông Cái, tạo nên một làng nghề sầm uất suốt nhiều thế hệ. Ông Đức chia sẻ thêm: “Làm quen từ hồi năm 1979 tới giờ. Nguyên một làng dưới Lư Cấm làm rất nhiều. Đi chỗ nào cũng thấy lò. Lúc đó làm được bao nhiêu bán hết bấy nhiêu, thành ra cuộc sống lúc đó nó thoải mái lắm”. Dù nay có máy móc hỗ trợ, nghề làm lò đất vẫn đòi hỏi sự khéo léo và kiên nhẫn của người thợ. Không chỉ là kế sinh nhai, với họ, đây còn là đam mê.

Anh Nguyễn Phú Quốc - Thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa: “Em theo nghề 20 năm rồi, làm quen nên thích. Cứ theo chừng nào nghỉ thì thôi”.

Ông Nguyễn Tứ Hải - Thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa: “Bây giờ có nhiều phương tiện hiện hại tưởng chừng đã thay thế được bếp lò truyền thống, nhưng không, bếp lò truyền thống vẫn tồn tại và tôi tin nó vẫn phát triển”. Trải qua bao thăng trầm, với sự bền bỉ của người thợ Lư Cấm, những chiếc lò đất không chỉ giữ hơi ấm bữa cơm quê mà còn lưu giữ hồn cốt làng nghề ven sông Cái.