Kỳ vọng cơ chế mua bán điện trực tiếp

Nghị định 80 của Chính phủ về cơ chế mua bán điện năng lượng tái tạo trực tiếp không chỉ là bước đột phá trong việc khởi động thị trường điện cạnh tranh mà còn nhận được sự quan tâm của các tổ chức hiệp hội, nhà đầu tư và cả cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam. 

Theo Nghị định 80, có 2 phương án là: Mua bán điện trực tiếp qua Đường dây kết nối riêng và Mua bán điện trực tiếp qua Lưới điện quốc gia. Cộng đồng doanh nghiệp hưởng ứng tích cực vì cho rằng chính sách này giúp giải tỏa nguồn Năng lượng tái tạo (NLTT) bị nghẽn lâu nay.

Ông Trần Việt Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh cho biết: “Chúng ta có chính sách cạnh tranh rộng mở như vậy thì FDI vào rất nhiều vì họ đang cần chứng chỉ xanh. Bản thân doanh nghiệp cũng rất cần chứng chỉ đó như một sản phẩm cạnh tranh của doanh nghiệp rồi.”

Theo đại diện Hiệp hội doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam, nhu cầu sử dụng NLTT của các doanh nghiệp hiện rất nhiều, trong khi nếu tự lắp đặt điện áp mái tại nhà xưởng, thì chỉ đáp ứng được phần nhỏ. Hiện 70% nhà máy tại Việt Nam đã vào các khu công nghiệp, cụm công nghiệp. Do vậy việc cung ứng điện tập trung sẽ dễ dàng hơn.

Ông Nguyễn Xuân Thắng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam: "Hiện điện áp mái của doanh nghiệp mới đáp ứng 15%, tối đa 20%. Do vậy nơi tập trung các nhà máy NLTT địa phương sẽ là nguồn chính. Cơ chế DPPA sẽ giúp sức cho việc này.

Theo các chuyên gia, cơ chế mới sẽ tạo làn sóng đầu tư mới. Số liệu thống kê cho thấy, vốn thực hiện của các dự án đầu tư nước ngoài trong 9 tháng năm 2024 ước đạt khoảng hơn 17,3 tỷ USD, tăng 8,9% so cùng kỳ.

Theo luật sư Ngô Huỳnh Anh, Trung tâm trọng tài quốc tế Viac: “Cái này doanh nghiệp rất mong muốn, nhưng thực chất sẽ ở mức giá nào, giá mua bán giữa doanh nghiệp và giá truyền tải điện”.

Bà Sarah Fairhurst, Giám đốc Công ty phát triển hạ tầng năng lượng châu Á - Thái Bình Dương EQUIS cho biết: “Thế giới đều đang hướng đến trung hòa cacbon, nên tôi nghĩ cơ chế này là một bước tiến đầu tiên. Chính phủ sẽ tìm ra cách để phù hợp. Trọng điểm là chúng ta đang trên con đường tiến lên phía trước, con đường này không phải lúc nào cũng thẳng, nhưng rồi vẫn sẽ đến đích.”

Sau nhiền lần dự thảo các phương án, cuối cùng Nghị định 80 được ban hành đã "cởi trói" cho thị trường NLTT. Dù cần thêm thông tư hướng dẫn cụ thể, nhưng chính sách này giúp doanh nghiệp làm hàng xuất khẩu có thể tiếp cận, sử dụng điện tái tạo đạt chứng chỉ xanh gắn cho hàng hóa; nâng lợi thế cạnh tranh trên toàn cầu. Thêm vào đó, làn sóng đầu tư dự nhà máy NLTT và vốn FDI cũng kỳ vọng sẽ gia tăng.