Ngộ độc so biển - vì sao khó phòng tránh?

Tấn Quýnh

thứ tư, 2/7/2025

Đuôi con so hình tròn, còn đuôi con sam thì hình tam giác.

VTV9.vtv.vn - Có đến 2 vụ ngộ độc so biển xảy ra trong tháng 6, ghi nhận ở Quảng Ninh và TP. Hồ Chí Minh. Rất may, các nạn nhân được cấp cứu kịp thời, nhưng những gì xảy ra khiến nhiều người lo lắng. So biển có chứa độc tố, nhưng rất dễ bị nhầm lẫn với con sam - không có độc tố. Và đây thực sự là nhầm lẫn chết người.

Ngày 23 tháng 6 vừa qua, tại Quảng Ninh, một người đàn ông 55 tuổi nhập viện trong tình trạng tê liệt tứ chi. Gia đình cho biết: bệnh nhân đã ăn một con so biển trước đó khoảng 12 h.

Còn vào ngày 10 tháng 6, Bệnh viện Nhân dân 115,Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã cấp cứu một ca ngộ độc do ăn so biển. Khoảng 30 phút sau khi ăn, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện triệu chứng tê môi, cứng hàm, tê lưỡi, yếu tay chân và suy hô hấp.

Đây không phải là lần đầu tiên xảy ra ngộ độc so biển. Những năm qua, tại một số địa phương, cơ quan y tế ghi nhận nhiều trường hợp ngộ độc so biển. Thậm chí có vụ ngộ độc dẫn đến chết người. Tất cà đều do ăn so biển mà cứ nghĩ là ăn con sam.

Tiến sĩ Lê Hồ Khánh Hỷ, Viện Hải dương học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam: “So biển chứa độc tố thần kinh tetrodotoxin, không bị phân hủy dù nung nấu nhiệt”.

Tại nhiều vùng biển, ngư dân làm nghề lưới cho biết: thi thoảng họ bắt được con sam, con so. Con sam ăn khá ngon nên lâu nay, nhiều người rất thích. Tuy nhiên, để phân biệt giữa con sam- ăn được và con so - không ăn được thì rất khó.

Bà Ngô Thị Thanh Tuyền, Phường Nam Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa: “Mới nhìn rất giống, nhưng con so biển thì ngộ độc, sam thì không, không nhìn kỹ thì khó phân biệt”.

Theo các nhà khoa học: sam là một họ sinh vật biển, trên thế giới có 4 loài. Trong 4 loài chỉ có một loài độc, thường gọi là con so. 3 loài còn lại không độc, được gọi là con sam. Câu hỏi chung của nhiều người là làm sao để tránh nhầm lẫn giữa con so với con sam?

Tiến sĩ Lê Hồ Khánh Hỷ, Viện Hải dương học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam: “Thông thường dựa vào cái đuôi. Cắt tiết diện cái đuôi ra, tiết diện đuôi con so hình tròn, con sam thì hình tam giác. Con sam khi trưởng thành lớn hơn rất nhiều so với con so”.

Cũng giống như cá nóc, mực đốm xanh, cua mặt quỷ, những hải sản chứa độc tố như con so được cho như là kẻ sát nhân ở vùng biển. Các nhà khoa học lưu ý: một khi khó nhận diện đâu là con so, đâu là con sam thì tốt nhất là không nên ăn loại hải sản này.