Gỡ nút thắt về room sở hữu cho nhà đầu tư nước ngoài

Với Nghị định 245 mới ban hành, cơ chế tự giới hạn room ngoại chính thức bị xóa bỏ. Đây được coi là bước tiến quan trọng trong tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam. 

Trước đây, dù pháp luật cho phép nới room ngoại tới 100% với những ngành nghề không hạn chế, nhưng thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn tự khóa room ở mức rất thấp, thậm chí dưới 30%.
Không những vậy, 1 số doanh nghiệp còn nhiều lần điều chỉnh tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài, khiến khiến khối ngoại gặp khó khi tham gia, bởi room có thể bị thay đổi bất ngờ. Thực tế này cũng đồng thời tạo sự bất bình đẳng giữa các nhóm cổ đông.

Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc phân tích Khối Khách hàng cá nhân, Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam: “Tại thị trường Việt Nam, số ngành nghề kinh doanh có điều kiện khá là nhiều. Với thứ 2 là tỷ lệ cổ phiếu freefloat, cổ phiếu lưu hành hiện tại trừ các cổ đông lớn ra, tỷ lệ này khá là ít. Thế nên số thực mà nhà đầu tư nước ngoài có thể giao dịch được nó khá là thấp nếu chúng ta để các doanh nghiệp tự khoá room nhà đầu tư nước ngoài”.

Nghị định 245 của Chính phủ mới được ban hành, đã bãi bỏ quyền tự quyết room ngoại của doanh nghiệp, yêu cầu công bố tỷ lệ sở hữu tối đa trong 12 tháng, mở room lên 100% cho ngành không hạn chế. Đây là bước tiến đáp ứng yêu cầu nâng hạng thị trường chứng khoán lên nhóm mới nổi của FTSE Russell.

Ông Lê Thành Hưng - Giám đốc đầu tư Công ty Quản lý quỹ UOBAM: “Đây là những động thái của Chính phủ rất mạnh mẽ trước cái kỳ họp review của FTSE vào cuối tháng 9 này, thì chúng tôi hy vọng những động thái này sẽ giúp cho việc nâng hạng của thị trường Việt Nam trong đợt họp của FTSE vào tháng 9 này sẽ được rõ ràng hơn”.

Thống kê cho thấy, hiện có hơn 550 doanh nghiệp tự giới hạn về room ngoại so với quy định. Khi cơ chế tự giới hạn bị xóa bỏ, một lượng lớn cổ phiếu sẽ được "mở khóa", tương đương khoảng 10% vốn hóa thị trường của các doanh nghiệp này… Nhưng quan trọng hơn, là tạo lòng tin và sự ổn định trong đầu tư.

Ông Nguyễn Đức Thông - Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán SSI: “Trong đầu tư hay kinh doanh, mức độ chắc chắn là cực kỳ quan trọng. Do đó khi nhà đầu tư nước ngoài biết chắc chắn room ngoại của mình không bị thay đổi, thì họ sẽ có nhiều sự tự tin hơn khi đầu tư vào những cổ phiếu đó”.

Nghị định 245 không mở toàn bộ room ngoại mà vẫn giữ cơ chế bảo vệ với ngành đặc thù. Với doanh nghiệp còn lại, đây là bước tiến giúp chứng khoán Việt Nam tiệm cận chuẩn quốc tế, hướng tới nâng hạng. Các chuyên gia nhận định: việc nâng hạng có thể thu hút ít nhất 1,5 tỷ USD từ quỹ ETF và nhiều tỷ USD từ các quỹ chủ động.