Lồng ghép ngăn chặn IUU với ứng phó thiên tai

Hơn 6 năm qua, cả 28 tỉnh, thành phố ven biển đã thực hiện nhiều biện pháp quyết liệt, ý thức của ngư dân thay đổi rõ rệt. Chẳng hạn như ở tỉnh Khánh Hòa, thông qua các tổ tàu thuyền đoàn kết trên biển, ngư dân vừa ứng phó rủi ro thiên tai, vừa tuân thủ các quy định trong khai thác thủy sản, để sớm gỡ "thẻ vàng". 

Tàu cá của ngư dân các tỉnh Nam Trung bộ thường cập cảng Hòn Rớ - Nha Trang, Khánh Hòa.
Lực lượng biên phòng túc trực tại cảng cá, nhanh chóng có mặt mỗi khi các tàu cập cảng.
Câu chuyện giữa những người lính biên phòng với ngư dân trong mùa mưa bão, bao giờ cũng bắt đầu từ những lưu ý để tàu cá được an toàn. Một thiết bị trên tàu cá luôn được nhắc đến - đó là máy giám sát hành trình. 

Ông Nam, thuyền trưởng của tàu cá này. Suốt chuyến biển vừa rồi, ông luôn mở thiết bị giám sát hành trình. Điều này mang lại lợi ích kép: vừa khẳng định tàu cá của ông không vi phạm vùng biển khai thác, vừa kịp thời xác định vị trí tàu cá trong trường hợp gặp sự cố cần hỗ trợ.

Ông Phạm Hải Nam - Thuyền trưởng tàu cá BĐ 91386 TS: “Bật giám sát để ở trên bờ biết vị trí của mình. Nếu mình tắt trong thời gian lâu thì trong bờ gọi ra  ngay”. Khánh Hòa có trên 3.000 tàu cá. Trong đó, 644 tàu cá dài từ 15 mét trở lên phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình. Hầu hết các tàu cá khai thác xa bờ của ngư dân Khánh Hòa đều hoạt động theo tổ đội đoàn kết trên biển. Mỗi tổ gồm 3-5 tàu cá. Việc tuyên truyền cũng như kiểm soát khai thác IUU được bắt đầu từ các tổ đội ngư dân.

Thiếu tá Đoàn Văn Phong - Trạm trưởng Trạm Kiểm soát Biên phòng Hòn Rớ, tỉnh Khánh Hòa: “ Tuyên truyền qua tổ trưởng, tổ phó. Qua tổ trưởng, tổ phó thì sẽ tuyên truyền đến các tổ viên, chấp hành nghiêm quy định để bà con nâng cao ý thức”. Cho đến lúc này, hầu như ngư dân nào cũng nhận ra rằng: nếu không tuân thủ quy định, nếu chậm trễ gở thẻ vàng IUU thì giá cá khó mà nâng lên được. Và khi ấy, ngư dân là người đầu tiên chịu thiệt hại.

Ông Võ Ngọc Tùng - Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá xã Phước Đồng, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa cho rằng: “Cần rút thẻ vàng sớm thì doanh nghiệp mới xuất đi, mới mua được cá của ngư dân, chứ như hiện tại không xuất thì không mua”.

Khó khăn trong ngăn chặn khai thác IUU ở các tỉnh Nam Trung bộ hiện nay là đội tàu khai thác xa bờ trải rộng ở nhiều vùng biển trong thời gian dài. Chỉ riêng Khánh Hòa đã có trên 120 phương tiện như vậy. Các cơ quan chức năng ở tỉnh Khánh Hòa gắn kết với các địa phương ven biển, một mặt kịp thời hỗ trợ ngư dân xử lý tình huống bất trắc trong mùa mưa bão, mặt khác để dễ kiểm soát chặt chẻ hơn các trường hợp khai thác IUU.