Người dân được lựa chọn mua điện - Hướng tới thị trường minh bạch

Uyên Phương

thứ tư, 24/9/2025

VTV9.vtv.vn - Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2045, đã mở ra cơ chế mới khi người dân và doanh nghiệp được quyền lựa chọn đơn vị cung cấp điện. Quy định này không chỉ gia tăng quyền lợi cho khách hàng, mà còn hướng tới xây dựng một thị trường điện cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả.

Gia đình ông Tuấn ngụ TP. Hồ Chí Minh cho biết việc được quyền chọn mua điện giống như viễn thông sẽ giúp giá điện cạnh tranh hơn, đồng thời mở ra nhiều lựa chọn từ các nguồn năng lượng giá rẻ.

Ông Bùi Quốc Tuấn - Người dân TP. Hồ Chí Minh: “Chúng tôi được quyền chọn nhà cung cấp mà có lợi …”.

Với chi phí điện hàng tháng lên đến hàng tỷ đồng, doanh nghiệp dệt may này đã đầu tư hệ thống năng lượng mặt trời để giảm chi phí và đáp ứng tiêu chuẩn xanh trong xuất khẩu. Nghị quyết 70, với cơ chế mua bán điện trực tiếp và khuyến khích hạ tầng lưu trữ năng lượng, được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao.

Ông Phạm Văn Việt - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Vietthang Jean: “Nếu được mua điện minh bạch từ nhiều nguồn thì tôi nghĩ chi phí sẽ giảm 70% so với hiện hành”.

Theo PGS - TS Việt Anh, Nghị quyết 70 đã tháo gỡ nhiều bất cập khi EVN không còn giữ độc quyền mua bán điện mà tập trung vào vai trò điều độ, truyền tải và phân phối. Điều này vừa giúp đa dạng hóa nguồn lực, vừa giảm gánh nặng đầu tư công, khi nhu cầu vốn cho ngành điện đến năm 2030 dự kiến gần 150 tỷ USD.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trương Việt Anh - Trưởng bộ môn Điện công nghiệp Trường Đại học Sư phạm - Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh: “Giảm dư thừa công suất NLTT, giúp giá điện minh bạch, phân hoá, cam kết netzero”.

Cùng với đó, nghị quyết khuyến khích đầu tư vào hạ tầng lưu trữ như pin tích trữ, kho LNG, kho xăng dầu, cũng như cải tiến cơ chế giá truyền tải để thu hút khu vực tư nhân phát triển lưới điện. Tuy nhiên, thị trường mới cũng đặt ra thách thức như hạn chế công suất truyền tải, rủi ro mất cân bằng hệ thống, chi phí lớn cho đo đếm, thanh toán và kiểm toán điện tử.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Việt Anh cho biết thêm: “Cần nâng cấp hạ tầng truyền tải và phân phối, triển khai đồng bộ công tơ thông minh, cần khung pháp lý của các giao dịch điện tử và chứng chỉ điện tái tạo cần được xây dựng, hệ thống đo đếm chính xác”.

Hiện nay, cả nước có 724 doanh nghiệp mua sỉ điện từ EVN để bán lẻ lại cho người dân, chiếm gần 9% thị phần. Với lộ trình mở rộng thị trường điện, dự báo sẽ có thêm nhiều đơn vị tham gia. Song song đó, cần quy định rõ ràng hợp đồng, chi phí truyền tải và cơ chế dự phòng, để bảo đảm hệ thống điện ổn định và minh bạch, phục vụ tốt hơn cho nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội ngày càng tăng cao, hướng tới trở thành quốc gia giàu vào năm 2045.