Bước chuyển trong chính sách đền bù cho người dân Thủ Thiêm

Đây là khu tái định cư dành cho người dân Thủ Thiêm nằm ngay cạnh chợ Bình Khánh, phường An Khánh, TP. Hồ Chí Minh. Ngay trước thời điểm Tết Nguyên đán 2026, nhiều nhà mới đang được xây dựng đem lại một sinh khí mới cho cả khu vực. 

Theo các chuyên gia, so sánh lại bối cảnh trước đây, các quyết định như Quyết định 135, Quyết định 123 của TP. Hồ Chí Minh được xây dựng trên nền tảng Luật Đất đai thời kỳ đầu với một nguyên tắc hành chính còn cứng nhắc, khiến nhiều hộ dân không được giải quyết đền bù nếu vướng vào các trường hợp đất có giấy tay, đất tự chuyển đổi mục đích hoặc xây dựng không phép. Với chính sách mới nhất, TP. Hồ Chí Minh đã vận dụng những quy định pháp luật theo hướng có lợi nhất cho người dân.

Ông Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Luật gia Việt Nam: “Đó là sự cởi trói về mặt pháp lý để người dân được an cư. Và điểm nghẽn lớn nhất trong quá khứ là những hộ dân tự ý chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất ở hoặc xây dựng sau thời điểm quy hoạch, theo quy định của Luật Đất đai thì đây là hành vi vi phạm. Về nguyên tắc thì không được bồi thường về đất ở. Tuy nhiên Quyết định 70 của UBND Thàn phố ban hành năm 2025 đã tiếp cận theo 1 hướng là công nhận thực tế đời sống của người dân.”

Xuyên suốt Quyết định 70 là xu hướng mở rộng phạm vi đối tượng được hưởng chính sách, đồng thời gia tăng đáng kể mức hỗ trợ bằng tiền và điều kiện an cư cho bà con Thủ Thiêm. Quy định mới còn cụ thể hóa rõ hơn quyền lợi của người dân trong việc tiếp cận nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư; nêu rõ các hình thức thanh toán linh hoạt, cho phép người dân lựa chọn mua nhà với hình thức trả tiền một lần hoặc trả góp, hoặc thuê nhà với thời hạn khấu hao 30 năm. Cách tiếp cận này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Ông Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Luật gia Việt Nam: “Tôi thấy đây là một minh chứng cho thấy Thành phố đã không chọn cách làm dễ cho cơ quan quản lý nhà nước là áp dụng đúng luật, từ chối bồi thường các trường hợp sai phạm mà chúng ta chọn cách làm khó về mình, tức là vận dụng linh hoạt chi hỗ trợ thêm để chúng ta giải quyết bài toán an dân cho người dân.”

Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên môi trường TP. Hồ Chí Minh: “Hai chính sách rất quan trọng, một là tăng hệ số K để chúng ta bồi thường cho dân, đặc biệt là chúng ta thông qua Hội đồng Nhân dân để thực hiện. Việc này tôi thấy rất là dễ dàng. Cái thứ 2 là tái định cư tại chỗ đáp ứng được nhu cầu.”

Các chuyên gia pháp lý nhìn nhận, Quyết định 70/2025 của UBND TP. Hồ Chí Minh là một cuộc cách mạng tư duy về chính sách. Quyết định này đã và đang sửa chữa những bất cập, hạn chế tồn tại trong suốt 20 năm thực hiện chính sách đền bù cho người dân Thủ Thiêm. Đã đến lúc, Thủ Thiêm cần được giải quyết dứt điểm, khép lại chương cũ và mở ra một chương mới: phát triển Thủ Thiêm trở thành cực tăng trưởng mới.