Lỗ hổng kiểm soát chất lượng thanh long xuất khẩu?

Từ lâu thanh long là một trong những mặt hàng trái cây xuất khẩu chủ lực, nghĩa là các doanh nghiệp Việt Nam đã nắm rất rõ yêu cầu từ phía thị trường, nhưng vẫn để xảy ra sự việc như vừa rồi. Đi tìm nguyên nhân vì sao? 

Cứ 10 ngày là phun thuốc 1 lần. Tần suất này đã quá quen thuộc đối với những nông dân trồng thanh long mỗi khi khu vườn bị nấm bệnh… Thậm chí, nhiều lúc, thanh long đã ra trái, bước vào giai đoạn cần cách ly thuốc bảo vệ thực vật, nhưng thuốc trừ nấm bệnh thì vẫn cứ phun. 

3 lô hàng thanh long xuất khẩu sang EU bị gởi trả là bởi dư lượng thuốc trừ sâu. Cụ thể ở đây là các hoạt chất có trong thuốc trị nấm bệnh thanh long mà nông dân hay sử dụng.

Về phía nông dân, cứ nghe loại thuốc nào trừ được nấm bệnh thì mua về phun trên vườn thanh long. Ít ai hiểu rõ hoạt chất của từng loại thuốc.

Mỗi thị trường tiêu thụ thanh long có một yêu cầu riêng. Trong khi đó, các doanh nghiệp lại chưa thể tổ chức vùng trồng để sản phẩm làm ra đáp ứng yêu cầu của thị trường. Đa phần nông dân sản xuất thanh long theo cách mà họ quen làm. Sản phẩm làm ra, nếu xuất khẩu được thì mừng, nếu không thì bán ở thị trường trong nước.

Bà Ngô Thị Yến, Vựa thu mua thanh long: “Hàng làm ra thì cũng muốn xuất khẩu, bán cho các vựa xuất đi, chừng nào xấu quá thì bán hàng chợ. Làm thì cứ làm, bán thì tính sau, hên xui”.

Còn về phía các doanh nghiệp xuất khẩu, việc kiểm tra dư lượng thuốc trừ sâu trên thanh long, không phải lúc nào cũng chặt chẽ. Những lỗ hổng này xuất phát từ thực tế là chưa có nhiều vùng trồng thanh long xuất khẩu trện cơ sở tạo dựng chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp với nông dân.

Ông Phan Văn Tấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bình Thuận: “Người sản xuất của chúng ta, tình hình chung còn nhỏ lẻ, manh mún. Doanh nghiệp chưa có vùng trồng ổn định. Nếu chúng ta có vùng lớn, sản xuất một quy trình, đúng hợp đồng ký kết thì sản phẩm mới ổn định, xuất khẩu mới bền vững”.

Sự việc 3 lô hàng thanh long của Việt Nam bị EU cảnh báo dư lượng thuốc trừ sâu tiếp tục đặt ra yêu cầu sản xuất thanh long phải có những cách kiểm soát chất lượng chặt chẽ hơn. Nếu không, EU sẽ nâng tần suất kiểm tra sản phẩm và như vậy doanh nghiệp sẽ chịu thêm nhiều chi phí, đối mặt nhiều rủi ro khi xuất khẩu thanh long sang EU.