Cần cơ chế khuyến khích tài chính xanh

Theo PwC, một trong 4 công ty kiểm toán và tư vấn hàng đầu thế giới, như với lĩnh vực năng lượng tái tạo tại Việt Nam, nhu cầu vốn trong 4-5 năm tới có thể lên đến 70 tỷ USD, trong đó khoảng 70-80% phải đến từ vốn vay. Để đầu tư vào lĩnh vực này, thời gian vay vốn thường dài từ 20-25 năm, tỷ suất lợi nhuận không quá cao. Do đó rất cần nguồn vốn với chi phí hợp lý.

Ông Phạm Anh Duy, Trưởng phòng cấp cao, PwC Việt Nam: “Trong nước cũng có rất nhiều đơn vị cho vay về năng lượng tái taọ. Tuy nhiên cái lãi suất và điều khoản cho vay chưa được ưu đãi cho lắm, cho nên nó tạo thành rất nhiều áp lực cho doanh nghiệp trong quá trình vận hành sau này”.

Theo PwC, nhiều dự án về năng lượng tái tạo đang vay vốn dài hạn trong nước với lãi suất từ 9-10%/năm, trong khi vay vốn quốc tế khoảng 5%/năm. Nếu đáp ứng các tiêu chí xanh, phát triển bền vững, thì sẽ giúp chi phí vốn ưu đãi hơn, đặc biệt là cơ hội tiếp cận các nguồn tài chính xanh thuận lợi hơn, cả từ trong nước lẫn quốc tế. Tuy nhiên, để tiếp cận được tài chính xanh thì doanh nghiệp phải đáp ứng rất nhiều điều kiện, chứng minh tính tuân thủ ESG của mình. Quá trình này, ngược lại, lại phát sinh chi phí và thời gian không hề nhỏ.

Ông Trần Tuấn Linh, Thành viên Hội đồng Quản trị Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam: “Tôi nghĩ là để đáp ứng được tài chính xanh này phải đáp ứng rất nhiều tiêu chí. Kể cả các ngân hàng hỗ trợ tài chính xanh cho doanh nghiệp trong việc triển khai các dự án xanh họ đặt ra rất nhiều tiêu chí. Để đáp ứng được tôi không nghĩ là nhiều doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng được tiêu chí này.”

Tại hội thảo "Tài chính xanh Việt Nam 2025" do S&I và Fitch Ratings, một trong 3 công ty xếp hạng tín nhiệm lớn nhất thế giới tổ chức, các chuyên gia chia sẻ, nhận thức và hành động về phát triển bền vững tại Việt Nam đang thay đổi rõ rệt.

Theo khảo sát của KPMG, chỉ trong một năm, tỷ lệ doanh nghiệp niêm yết trên HOSE có kế hoạch ESG đã tăng từ 35% năm 2022 lên 66% năm.

Bà Hoàng Việt Phương, Tổng Giám đốc S&I Ratings: “Để tiếp cận nguồn vốn xanh, doanh nghiệp cần đáp ứng nhiều tiêu chí kỹ thuật và minh bạch dữ liệu. Danh mục phân loại xanh vừa được ban hành là bước tiến quan trọng, nhưng vẫn cần thêm cơ chế ưu đãi và sự đồng hành từ các tổ chức trung gian để doanh nghiệp hội nhập dòng vốn quốc tế.”

Các chuyên gia thống nhất rằng để thúc đẩy dòng vốn xanh, Việt Nam cần hoàn thiện khung pháp lý, đa dạng nguồn vốn và chuẩn hóa báo cáo ESG. Khi chi phí vốn xanh được tối ưu và minh bạch dữ liệu được nâng cao, doanh nghiệp sẽ có cơ hội tiếp cận nguồn vốn hàng tỷ USD từ quốc tế.