Đề xuất bỏ công chứng mua bán nhà đất gây nhiều tranh luận

Thanh Hải

thứ bảy, 1/11/2025

VTV9.vtv.vn - Đề xuất bỏ công chứng trong giao dịch nhà đất đang được Bộ Công an đưa vào dự thảo nghị quyết nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính. Khi dữ liệu dân cư, đất đai và tình trạng hôn nhân được số hóa, người dân có thể thực hiện giao dịch trực tuyến bằng chữ ký số hoặc tài khoản định danh mức 2 với giá trị pháp lý tương đương hợp đồng công chứng. Tuy nhiên, đề xuất này đang nhận nhiều ý kiến băn khoăn.

Gia đình anh Dương Vũ Thành, đưa mẹ đến Phòng công chứng số 2 TP. Hồ Chí Minh làm thủ tục ủy quyền nhà đất. Theo anh, các tài sản có giá trị lớn như nhà đất, thì các thủ tục chuyển nhượng tài sản, cả bên chuyển nhượng và bên nhận chuyển nhượng đều cần được công chứng viên giải thích quyền nghĩa vụ và hệ quả pháp lý. Vì vậy, không nên bỏ thủ tục công chứng nhất với tài sản là nhà đất.

Anh Dương Vũ Thành, phường Bình Tây, TP. Hồ Chí Minh: "Nếu bỏ công chứng thì tôi chưa biết làm sao. Ra phòng công chứng vẫn hay hơn, vì có công chứng viên giải thích nội dung rõ ràng, đặc biệt với người lớn tuổi như mẹ tôi ký giấy tờ mà không hiểu thì rất rủi ro."

Còn với gia đình chị Lệ Quyên, khi cần làm thủ tục phân chia di sản thừa kế trong gia đình có nhiều anh chị em, thì việc có được văn bản công chứng chữ ký đầy đủ các bên, trước mặt công chứng viên sẽ giúp người dân yên tâm hơn".

Chị Huỳnh Ngọc Lệ Quyên, phường Gia Định, TP. Hồ Chí Minh: "Giờ thủ tục có công chứng thì mình thấy an toàn, yên tâm. Còn nếu bỏ, tôi không biết rủi ro gì có thể xảy ra, nên vẫn muốn ra công chứng cho chắc."

Theo một số công chứng viên, công chứng là bước quan trọng đảm bảo tính an toàn pháp lý trong các giao dịch giá trị lớn. Hợp đồng công chứng không chỉ xác thực chữ ký mà còn thể hiện sự thống nhất ý chí của các bên.

Công chứng viên Lê Ngọc Tình, Phó Trưởng phòng Công chứng số 2, TP. Hồ Chí Minh: "Công chứng viên có trách nhiệm giải thích quyền, nghĩa vụ và hậu quả pháp lý của giao dịch, giúp các bên hiểu rõ trước khi ký kết. Điều này bảo vệ người dân, đặc biệt là người yếu thế như người cao tuổi, khiếm thị hay không đọc được chữ."

Về mặt pháp lý, Thạc sĩ Võ Hồng Tú cho rằng việc bỏ công chứng cần được nghiên cứu thận trọng, đồng thời phải sửa đổi các luật liên quan như Luật Công chứng, Luật Đất đai và nhất là số hóa dữ liệu.

Thạc sĩ Võ Hồng Tú, Tổng Giám đốc Công ty Luật TNHH Minh Tú: “Việc đầu tiên là tiên quyết, nhất là vấn đề số hóa các dữ liệu về đất đai. Vấn đề số hóa của dữ liệu về đất đai hiện tại thì nó vẫn còn có rất là nhiều rào cản, đặc biệt là ở khâu làm giấy chứng nhận lần đầu ở tại Ủy ban nhân dân cấp xã.”

Ngoài ra, để triển khai, cần có lộ trình thí điểm tại các địa phương có trình độ dân trí và kỹ năng số tốt, tránh rủi ro pháp lý cho người dân, nhất là những người yếu thế.