Nghĩ mới làm thiệt: Cuộc đua phát triển robot "made in Vietnam"

Phóng viên Chinh Vũ cho biết: “Cuộc cạnh tranh tự chủ công nghệ robot không chỉ là vấn đề sản xuất phần cứng, mà điều quan trọng nhất đó là thiết kế và tự chủ được công nghệ phần mềm lõi. Đây có thể xem là khối óc của robot để quyết định xem robot thông minh và làm đúng yêu cầu đặt ra đến đâu. Như tại Uỷ ban nhân dân phường Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh thì chú robot này đang dẫn đường cho tôi đến đúng bộ phận xử lý theo yêu cầu hay các hệ thống robot phân loại hàng tự động cũng đã bước đầu được doanh nghiệp Việt Nam tự chủ công nghệ và được bán cho nhiều đối tác doanh nghiệp”.

Loại tay robot có hình dạng giống "chân nhện" với khả năng phân loại hàng tốc độ nhanh... 
Những thứ quyết định khả năng phân loại chính xác của chú nhện này là bộ truyền động, phần mềm đều do công ty khởi nghiệp Việt Nam này tự xây dựng nhờ vậy giúp giảm gần 40% giá thành so với hàng nước ngoài. Tạo ra lợi thế cạnh tranh giúp startup đã bán được hơn 100 robot cho các doanh nghiệp nước ngoài.

Ông Hồ Thúc Nhơn - Giám đốc khu vực Delta X Robotics: “Việt Nam mình sẽ có lợi thế về việc chi phí nghiên cứu rẻ. Thứ hai là thị trường nội địa có nhu cầu tự động hóa cao vì phần lớn vẫn phân loại thủ công. Do đó các startup Việt Nam khi làm robot sẽ có thể nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện các giải pháp dựa trên nhiều bài toán đa dạng khác nhau”.

Các startup Việt còn nhìn thấy lợi thế trong những việc tưởng là cực kỳ khó khăn. Giao thông tại các đô thị ở Việt Nam phức tạp, nhiều xe cá nhân, chướng ngại vật lại là cơ hội để startup này có thể huấn luyện chú robot giao hàng của mình di chuyển thông minh hơn".

Thông minh lại có chi phí sản xuất rẻ là những lợi thế startup mong muốn khi hướng đến cung cấp robot cho các thị trường chấp nhận bỏ nhiều tiền cho phí giao hàng như Singapore hay Hàn Quốc.

Ông Nguyễn Tuấn Anh - Đồng sáng lập, Giám đốc điều hành Alpha Asimov Robotics: "Người ta nói đùa là "chạy xe được ở Việt Nam thì chạy xe ở đâu cũng được", thì đây là lợi thế khi những tình huống giao thông ở Việt Nam cực kỳ phức tạp, nhờ vậy mà mô hình học thông minh hơn rất nhiều. Đúng là khó, nhưng mình nên làm. Vì khi làm được thì mình làm chủ công nghệ lõi. Cũng vì khó quá nên không có nhiều đối thủ, sau này nếu thắng được thị trường sẽ rất lớn".

Đã có những ý tưởng tiên phong nhưng về tổng thể, doanh số từ robot tại Việt Nam đến năm 2023 chỉ đạt chưa đến 500 triệu đô la Mỹ với tốc độ tăng trưởng hằng năm chỉ gần 4%, theo Tổ chức Robot quốc tế. Các ngành sử dụng robot nhiều như điện - điện tử thì thị phần hầu như nằm trong tay doanh nghiệp ngoại. 

Để hiện thực hóa mục tiêu làm chủ công nghệ, nhân lực là một yếu tố then chốt. Hiện Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang hiện thực hóa đề án xây dựng 50.000 kĩ sư trí tuệ nhân tạo, bán dẫn của Việt Nam.

Ông Võ Xuân Hoài - Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Kế hoạch và Đầu tư: “Bộ Kế hoạch đầu tư trình Chính phủ dự thảo về quỹ hỗ trợ đầu tư, có tham khảo cơ chế chính sách của các nước: hỗ trợ đầu tư quá trình hoạt động của doanh nghiệp, có cơ chế ưu đãi hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư các trung tâm R&D về công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo”.

Phát triển robot "made in Việt Nam" được đánh giá là hướng đi tất yếu nếu Việt Nam muốn tự chủ động nghệ và thay đổi vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Một số chuyên gia còn cho rằng Việt Nam cần có cơ chế đột phá, thử nghiệm có kiểm soát cho các dự án robot có độ khó cao, ít đối thủ để có cơ hội "đi tắt đón đầu", cạnh tranh lâu dài trên thị trường toàn cầu.