Ấn tượng Phương Nam: Từ nghề truyền thống đến di sản quốc gia

Với tình yêu nghề và sự thích nghi tốt, làng nghề bột gạo Sa Đéc không chỉ tồn tại mà còn đang phát triển từng ngày, nâng tầm trở thành di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.   

Nằm dọc theo con rạch Ngã Bát, xã Tân Phú Đông, TP. Sa Đéc, ít ai biết vùng quê yên bình này là nơi cung cấp bột gạo cho cả nước và cả xuất khẩu. Ông Thanh Hỷ, thế hệ thứ 3 theo nghề truyền thống của gia đình. Gắn bó với từng mẻ bột hơn 40 năm, đối với ông bột gạo nơi đây nức tiếng không chỉ nằm ở công thức cha truyền con nối mà còn phải là hạt gạo đặc trưng của ĐBSCL mới ra được hương vị đặc trưng.

Ông Trương Thanh Hỷ, Xã Tân Phú Đông, TP. Sa Đéc, Đồng Tháp: "504 nè, Hàm Trâu nè, gạo 2517 nè, là mấy cái gạo đó ngta mần bột này được, nếu cái gạo đó mà nó không có đạt được rồi mần ra cục bột người ta làm bánh cũng không có được, nó kén là kén vấn đề đó".

Nghề bột gạo chủ yếu lấy công làm lời, sự vất vả của người làm nghề là điều dễ thấy. Ấy vậy mà với những người làm nghề lâu năm, họ vẫn kiên trì bám trụ, như một cách để tiếp nối những giá trị truyền thống mà ông bà để lại

Bà Trần Kim Xuyến, Xã Tân Phú Đông, TP. Sa Đéc, Đồng Tháp: "Mối của mình nó sợ mình bỏ nó khuyến khích mình, mình cũng có cái động lực mình mần, nó vất vả nó cực thiệt nhưng mà cái nghề này là nghề truyền thống của ông bà, mình mần để mình truyền cho con mình sau này, nó không có thất truyền".

Trước đây, nghề làm bột đa phần các công đoạn đều được làm thủ công, phải đảm bảo được nhân công và thời gian nếu muốn sản xuất số lượng lớn. Nếu chỉ giữ nghề theo cách cũ thì khó có thể níu chân được lớp trẻ. Đây cũng là lý do người làm nghề đã từng bước đưa máy móc vào vận hành, nhân công đỡ vất vả mà sản lượng lại được đảm bảo.

Ông Nguyễn Văn Nương, Chủ cơ sở sản xuất bột Tư Nương, TP. Sa Đéc, Đồng Tháp: "Từ hồi cái ngày mà mình thay đổi thiết bị công nghệ, cái bột là chất lượng, cái thứ hai là năng suất vượt trội, cái thứ ba rút ngắn được thời gian, hồi xưa đó tui làm giỏi lắm là 500 kg gạo là thường à, còn bây giờ á tui làm 1 ca từ 7h sáng tới 2h chiều là cỡ 5 tấn".

Bà Võ Thị Bình, Phó Chủ tịch UBND TP. Sa Đéc, Đồng Tháp: "Trong thời gian qua thì đã có nhiều chương trinh để hỗ trợ cho làng nghề bột có điều kiện trong phát triển làng nghề, sử dụng nguồn vốn mà có hỗ trợ từ địa phương hay của tỉnh đưa về thì các hộ dân cũng rất phấn khởi từ đó đã nâng cái tầm làng nghề đi lên trong thời gian vừa qua".

Quy trình sản xuất tại Làng bột Sa Đéc ngày càng được nâng cao, tư duy người làm bột dần được đổi mới. Từ những mẻ bột trắng tinh, mịn màng đã làm ra biết bao món ăn níu chân du khách gần xa. Bà con làng nghề lại càng tự hào hơn khi cái nghề cha truyền con nối nay đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2024. Một sự ghi nhận xứng đáng cho những con người âm thầm giữ lửa nghề suốt bao thế hệ để thương hiệu bột gạo Sa Đéc tiếp tục vươn xa.