E dè liên lụy pháp lý khi hỗ trợ người bị nạn

Như Ngọc Hoàng Vũ

thứ năm, 18/12/2025

VTV9.vtv.vn - Khi TNGT xảy ra, sơ cấp cứu kịp thời cho nạn nhân có ý nghĩa quyết định. Nhưng trên thực tế không ít người chứng kiến lại do dự trong việc hỗ trợ, dù chỉ cần chậm trễ vài phút cũng có thể đánh mất cơ hội sống. Sự do dự này không xuất phát từ "thờ ơ", mà bởi nỗi lo rắc rối pháp lý, chi phí và trách nhiệm liên quan.

Những điều này đang ảnh hưởng trực tiếp đến cách cộng đồng "ứng xử" trước các tình huống khẩn cấp.

Nếu trên đường, bạn thấy một người nằm bất động sau tai nạn giao thông, bạn sẽ dừng lại giúp hay lặng lẽ đi tiếp?

Ông Đặng Hùng, phường Cát Lái, TP. Hồ Chí Minh: "Nếu mà xe đông quá thì thôi, còn xe vắng phải ngừng lại hỏi có thể nhờ cứ đi xe cấp cứu, hôm thì chú gọi xe cấp cứu cho họ. Thứ hai là nhiều khi đưa họ vô bệnh viện cũng phức tạp lắm, nó cũng bệnh viện sẽ giữ mình lại và sợ mình gây tai nạn rồi mình bỏ trốn. Nhiều khi cũng rất khó cái điểm đó nhưng mà chú không ngại. Tại vì người ta bị đụng xe thì mình cứ tíếp người ta trước đi rồi vì sự cố tính sau.

Chị Nguyễn Bùi Huyền Anh, phường Hòa Hưng, TP. Hồ Chí Minh: “Có một số trường hợp là nếu như mình giúp đỡ họ trong trường hợp tai nạn hơn và đưa vào bệnh viện thì hai trường hợp là người nhà bệnh, người nhà của người bị nạn lên và bắt đầu bắt đền. Cái người giúp đỡ và mình thì mình cũng không muốn gọi là bị vướng vào cái đó cho nên mình có hơi xuống, nó hơi sợ và cũng hơi tránh né.”

Thực tế, nỗi lo ấy là hoàn toàn có căn cứ. Tháng 9/2025, tại Bắc Ninh, 4 người bị đánh phải nhập viện sau khi cứu người gặp tai nạn trên đường. Nguyên nhân là do bị hiểu nhầm là người gây tai nạn.

Theo chuyên gia, có nhiều nguyên nhân khiến người dân e dè trước quyết định giúp đỡ người gặp tai nạn giao thông trên đường như vấn đề pháp lý, chi phí nhập viện ban đầu, chưa có kỹ thuật sơ cứu và các rắc rối xã hội. Về lâu dài, sự thờ ơ này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến xã hội.

Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu, Chuyên gia Nghiên cứu tội phạm học: “Khía cạnh thứ nhất là nó làm mất đi thời gian vàng để cấp cứu nạn nhân. Cái thứ hai là nó hình thành một cái văn hóa đứng ngoài nỗi đau chính là sự vô cảm, và nó dẫn đến sự giảm niềm tin vào cộng đồng. Ra đường thân ai người nấy lo, không quan tâm đến người khác và làm nghèo đi những chuẩn mực nhân văn của một xã hội hiện đại. Chúng tôi nghiên cứu tội phạm học thấy rằng đây là hiệu ứng phân tán trách nhiệm của tâm lý xã hội. Nhiều người cùng chứng kiến sự việc nhưng ai cũng chờ người khác, chứ không nghĩ là đấy là trách nhiệm của mình để cứu giúp đồng loại.”

E dè, thờ ơ hay lo ngại liên lụy pháp lý khi giúp đỡ người bị nạn trong văn hóa giao thông là có thật. Nó không phải vấn đề của một cá nhân, mà còn là câu chuyện của cả xã hội.