Ấn tượng phương Nam: Giữ nhịp sống tại làng nghề đan lát trăm năm tuổi

Trâm Anh Tuấn Anh Trần My Hải Âu

thứ hai, 27/4/2026

VTV9.vtv.vn - Những tiếng chẻ nan, phơi trúc vẫn đều đặn vang lên mỗi ngày tại xã Thái Mỹ, TP. Hồ Chí Minh, như một nhịp sống bền bỉ của làng nghề đan lát hơn trăm năm tuổi. Trên nền tảng ấy, người dân đang linh hoạt đổi mới, sáng tạo mẫu mã, mở rộng đầu ra, từng bước đưa sản phẩm thủ công vươn ra thị trường.

Phóng viên Trâm Anh cho biết: “Một ngày mới ở đây thường bắt đầu với những âm thanh quen thuộc, đó là tiếng xử lý nguyên liệu cây trúc. Trúc cũng là nguyên liệu chính để tạo ra các sản phẩm đan lát ở làng nghề Thái Mỹ”.

Ông Trần Văn Bước - Xã Thái Mỹ, TP. Hồ Chí Minh: "Phơi trúc khoảng 3 ngày, phơi khi cái màu xanh này nó chuyển sang bạc trắng trắng mới làm ra sản phẩm được".

Trúc sau khi được phơi xong sẽ được tách bỏ phần bụng, lấy phần cật để đan. Những thanh trúc được chọn phải đẹp, nhẵn, có độ dẻo, không bị mắt. Từ những thanh trúc này, người thợ bắt đầu dựng khung, tạo hình cho sản phẩm. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự chính xác và kiên nhẫn.

Bà Lê Thị Huých - Xã Thái Mỹ, TP. Hồ Chí Minh: “Nói chung là công đoạn nào cũng khó, từ khâu chẻ nan đến khâu đan, cái nào nó cũng khó hết. Vì chẻ nan nếu mình không biết, chẻ chỗ cứng chỗ mềm thì nó khó đan, đan nó không đẹp”.

Học nghề từ năm 6-7 tuổi, và đã có hơn nửa thế ký gắn bó với nghề, trong ký ức bà Huých, thời kỳ hưng thịnh, ở Thái Mỹ, hầu như nhà nào cũng có người biết đan. Mặc dù hiện nay không còn nhiều hộ gắn bó với nghề, nhưng với bà, tình yêu nghề chưa bao giờ vơi đi.

Bà Huých cho biết thêm: “Mình yêu nghề mình mới làm được, nghề truyền thống là mình không bỏ được”. Không dừng lại ở những sản phẩm truyền thống, làng nghề hôm nay đang thay đổi để thích nghi với thị trường. Từ những sản phẩm quen thuộc phục vụ đời sống hàng ngày, người dân đã sáng tạo thêm nhiều mẫu mã mới, đáp ứng thị hiếu hiện đại, đưa sản phẩm vươn ra thị trường quốc tế.

Ông Nguyễn Văn Thanh - Xã Thái Mỹ, TP. Hồ Chí Minh: "Khi thấy những sản phẩm của làng nghề mình được xuất khẩu đi nước ngoài, tôi phấn khởi vì ngày xưa mình sản xuất ra rồi mình phải kiếm đầu ra còn giờ có mối đặt thì mình làm cũng ổn định hơn, có công việc để làm quanh năm".

Làng nghề vẫn ở đó với những nguyên liệu quen thuộc, những đôi bàn tay cần mẫn. Nhưng điều làm nên sức sống làng nghề đan lát Thái Mỹ hôm nay chính là con người - luôn chuyển động, đổi mới và sáng tạo. Để rồi, từ những điều giản dị những sản phẩm mộc mạc, thân thiện với môi trường vẫn có giá trị riêng, chỗ đứng riêng giữa thời đại các sản phẩm công nghiệp phát triển mạnh mẽ như hiện nay.